۶ مهر ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، این اثر در قالب شش فصل، به توضیح و تفسیر مباحث زیر می‌پردازد. فصل اول با عنوان «کلیات»، ابتدا به تبیین مطالعات میان‌رشته‌ای و مفاهیم مرتبط با آن و نحوه شکل‌گیری حوزه‌های مطالعاتی میان‌رشته‌ای و ضرورت بحث از آن پرداخته است.


در ادامه، با توجه به اهمیت این گونه مباحث، تعامل دو حوزه‌ حقوق و اقتصاد و ضرورت پرداختن به آن به طور مشخص بیان می‌شود. با توجه به نحوه تعامل حقوق و اقتصاد و ترکیب حاصل از آن، دو حوزه متفاوت حقوق اقتصادی و همچنین حقوق و اقتصاد (تحلیل اقتصادی حقوق) قابل تفکیک و بررسی است. از این رو هر یک از مقوله‌های مذکور به تفکیک مورد تحلیل قرار گرفته و ضرورت، اهمیت و جایگاه هر یک از این حوزه‌ها از نگاه اندیشمندان حوزه‌های مربوط بررسی می‌شود.


فصل دوم با عنوان «مروری بر تحولات علم حقوق و علم اقتصاد» به مروری بر تحولات علم اقتصاد و علم حقوق اختصاص یافته است، سیر تحولات هر یک از این علوم را به تفکیک مورد مطالعه قرار می‌دهد و محققان هر یک از حوزه‌‌های حقوق و اقتصاد را نسبت به تحولات علم دیگر آشنا می‌کند. تحولات علم حقوق در دو بخش طرفداران وابستگی و طرفداران استقلال مورد بررسی قرار می‌گیرد و تحولات علم اقتصاد نیز با مطالعه هر یک از مکاتب مختلف، زمینة آشنایی با این دو حوزه علمی را فراهم می‌نماید.


فصل سوم با عنوان «پیشینه حقوق و اقتصاد»، در ابتدا به معرفی پیشگامانی می‌پردازد که با آثار خود به نوعی مباحث حقوق و اقتصاد را مطرح نمودند. پس از معرفی برخی پیشگامان،‌ تحولات حقوق و اقتصاد طی دو موج بررسی می‌شود. در موج اول به نوعی به مباحث آغازین و جنبش اولیه می‌پردازیم و در موج دوم که به مباحث امروزی حقوق و اقتصاد مربوط می‌شود این تحولات طی ۵ مرحله به تصویر کشیده می‌شود.


در این بخش نقطه‌های آغازین جنبش،‌ مطرح شدن پارادایم پیشنهادی حقوق و اقتصاد، پذیرش این پارادایم از طرف اندیشمندان،‌ انتقادات وارد به این پارادیم از جنبه‌های اثباتی وهنجاری و در نهایت دوره به راه افتادن جنبش فعلی حقوق و اقتصاد بیان می‌شود. فصل چهارم با عنوان «روش‌شناسی حقوق و اقتصاد»، ابتدا به تمایز بین حقوق و اقتصاد هنجاری و اثباتی می‌پردازد و بیان می‌کند که آیا حقوق و اقتصاد به این موضوع می‌پردازد که حقوق و تأثیرات آن چگونه «است» یا اینکه چگونه «باید» باشد. در ادامه به ارزیابی جایگاه حقوق و اقتصاد به عنوان یک رشته علمی می‌پردازیم. به منظور پرداختن به علمیت حقوق و اقتصاد، ابتدا مفاهیم و دیدگاه‌های مرتبط با علمی بودن یک نظریه (پارادایم) را توضیح می‌دهد.


از آنجا که برخی از مفاهیم از قبیل نظریه،‌ فرانظریه، مدل، اصول موضوعه با پارادایم قرابت و نزدیکی خاصی دارند و ممکن است با آن اشتباه شوند، سعی شده است که تفاوت و رابطه این مفاهیم را با پارادایم نشان داده شود. فصل پنجم با عنوان «مکاتب حقوق و اقتصاد»، قبل از پرداختن به هر یک از مکاتب رایج در حقوق و اقتصاد، اصول حاکم بر مکاتب حقوق و اقتصاد را بیان نموده است. اصولی نظیر فردگرایی روش‌شناختی، انتخاب عقلایی، ترجیحات پایدار و تعادل که می‌توان گفت اصول ارائه شده توسط مکتب غالب شیکاگو می‌باشند.


سنتز حقوق و اقتصاد نیز مانند هر گرایش، رشته و معرفت دیگر مجموعه‌ای تکثری است و لذا اصرار بر وجود یک قرائت کاملاً جهان شمول از «حقوق و اقتصاد» چالش‌برانگیز خواهد بود. همان گونه که خود اقتصاد چند قرائتی است و همان گونه که مکاتب حقوقی نیز چند قرائتی هستند، سنتز حقوق و اقتصاد نیز چند قرائتی است.


از این رو در این فصل سعی شده است تا قرائت‌ها و رویکردهای مطرح در این سنتر را مرور شود. قرائت‌هایی نظیر رویکرد شیکاگو، نظریه انتخاب عمومی، نظارت اقتصادی، رویکرد نهادگرایی، رویکرد مطالعات تاریخی، رویکرد نظریه بازی‌ها، مکتب نیوهاون، رویکرد رفتارهای استراتژیک در تعاملات انسانی، رویکرد عقلانیت محدود، رویکرد نااطمینانی، اکتشاف و کارآفرینی، رویکرد جامعه‌شناسی حقوق و گرایش حقوق و اقتصاد تطبیقی. در این فصل هر یک از این مکاتب با توجه به میزان اهمیت و تسلط آن مطالعه خواهد شد.


فصل ششم با عنوان «ارزش‌ها و هنجارها در حقوق و اقتصاد» به بررسی محتوا و ماهیت ارزش‌های مطرح در حقوق و اقتصاد می‌پردازد. ارزش‌های موجود در گفتمان حقوق و اقتصاد نه تنها دارای ویژگی ناهمگنی هستند بلکه می‌توانند برای ناهمگنی اهداف نیز به کار روند. هنجارها و ارزش‌های مطرح در این گفتمان در دو مقوله گفتمان توضیحی و تبیینی بررسی می‌شوند.


این بحث، این حقیقت را آشکار خواهد نمود که گفتمان حقوق و اقتصاد، اساساً یک اقدام ناهمگن است. علت این ناهمگنی آن است که ارزش‌های تشکیل دهنده آن، قابل تفکیک به یک کل یکپارچه و متقابلاً‌ سازگار نیستند. در ادامه بحث به تبیین مقوله ناهمگنی گفتمان حقوق و اقتصاد پرداخته شده است و ماهیت و کارکرد هنجارها و ارزش‌ها را نیز مورد تحلیل قرار می‌دهد.


کتاب مقدمه ای بر حقوق و اقتصاد نوشته مهدی یادی‌پور به همت انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) به بهای ۶۰۰۰۰ ریال در سال جاری منتشر شد.

مطالب مرتبط :
  1. مروری بر کتاب «مقدمه ای بر حقوق اسلامی» اثر جوزف اسکات
  2. ویژگی «جنایت و مجازات در حقوق اسلامی» منتشر شد
  3. «مطالعاتی در فقه و حقوق اسلامی مدرن» منتشر شد
  4. «حقوق مخاطب در برابر رسانه‌های جمعی ایران، انگلیس و آمریکا» منتشر شد
  5. کارگاه آموزشی «اقتصاد پولی، نقش و جایگاه پول در اقتصاد» برگزار می شود

پارک علم و فناوری قم

zohur