۲۸ آبان ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، نویسنده پایه های حقوق اسلامی را در متن قرآن کریم جستجو می نماید و نیز در جستجوی خود به تفاسیر مشهور قران کریم در طول تاریخ شکل گیری تفسیر نص مراجعه می نماید.


کتاب در بخش بعدی به بررسی حدیث و جایگاه آن در الهیات و فقه اسلامی پرداخته است. رویکرد دیدگاه جهان اسلام نسبت به سخنان حضرت محمد(ص) و اصحاب او برای نگارنده از اهمیت بسزایی برخوردار است.


وی در همین زمینه به مطالعه تعداد زیادی از احادیث در مجموعه های متعارف موجود پرداخته است. در کتاب همچنین مطالبی درباره صحت احادیث، انتقال شفاهی، منابع مکتوب، جایگاه صحابه پیامبر اسلام(ص)، نسخه های متفاوت حدیثی، توجه به منشأ حدیث و توسعه ادبیات حدیث در تاریخ اسلام گنجانده شده است.


توجه به حدیث در مباحث بعدی اثر پی گرفته شده است در این باره مطالعه و بررسیی درباره تلاشهای محققان برای دستیابی به روش هایی جهت پر کردن شکافهای قرآن و سنت با بهره گرفتن از منابع دیگر صورت گرفته است.


به گفته مؤلف محققان در جهان اسلام به روشهای گوناگونی به تفسیر ابهامات موجود در رابطه میان متن کتاب و حدیث دست یازیدند.


وی در این میان به بهره گرفتن برخی از محققان از روش های متعارف در مکتب حقوق رومی و همچنین به رویه تفسیر به رای در جهان اسلام اشاره نموده است.


وی در ادمه اظهار داشته است که شکل گیری روند مطالعه و بررسی صحت حدیث موجب پدید آمدن رویه ای گردید که ذیل شکل گیری آن رویه موجب کمرنگ گردیدن توجه به محتوای حدیث در برابر صحت انتساب حدیث به نبی اکرم (ص) گردید.


به گفته نویسنده اهمیت حدیث نزد محققان شیعه به مراتب بیش از اهمیت آن نزد محققان سایر مکاتب فقهی اسلامی بوده است.


این نکته قابل توجه است که در این کتاب تحولات صورت پذیرفته در تفاسیر مسلمانان راجع به ارتباط آیات قرآن کریم و سنت قولی و فعلی حضرت محمد مصطفی (ص) در طول تاریخ تفسیر اسلامی به شیوه برجسته مورد بررسی و مداقه قرار گرفته است.


گلدزیهر در بخش بعدی اثر با از زاویه تاریخی به بررسی حقوق و الهیات اسلامی دست یازیده است. به گفته وی با ظهور عباسیان وضعیت علمی در جهان اسلام به اندازه قابل توجهی تغییر کرد و جریان های نوینی در کلام و الهیات اسلامی نمایان گردید. در این میان وی به نگارش مجموعه های حدیثی بزرگی در این دوران اشاره نموده است.


ناگفته پیداست که مطالعه دانش حقوق اسلامی در گستره جغرافیای جهان اسلام بدون توجه به تنوع فرهنگی موجود در آن و بدون اقبال به پیشینه های تاریخی گوناگون جوامع گرد آمده در آن جغرافیا امری مقدور نیست. هم از این روی گلدزیهر در کتاب خود به بررسی چند و چون ارتباط و تاثیرات اسلام و پیش زمینه های تاریخی، فرهنگی و اعتقادی پیش از اسلام جوامع محصور در جغرافیای جهان اسلام اقدام نموده است.


وی مطالعه الهیات اسلامی ر ا در ارتباط با الهیات سایر ادیان مورد مطالعه قرار داده است. نویسنده در این میان به بررسی روابط میان تفکر اسلامی و مکاتب مختلف الهیات مسیحی همت گمارده است. به باور گلدزیهر باید ارتباط و تاثیر حقوق روم، اندیشه های نوافلاطونی، آموزه های زرتشتی، آیین های بودایی و هندو را بر شکل گیری و رشد الهیات اسلامی در جوامع مختلف اسلامی بررسی و مطالعه نمود . او در مورد تفاوتها و تشابه ها در میان الهیات شیعه، سنی و صوفی گرایی در اسلام مطالبی را ارائه نموده است.


مطالعه چگونگی ارتباط میان منابع حقوق اسلامی در مذاهب مختلف اهل سنت و نیز بررسی چرایی تقدم و تأخر هریک از این منابع در هر یک از مکاتب فقهی اهل سنت در کنار بررسی منابع حقوق اسلامی نزد شیعیان و بررسی جایگاه عقل و اخبار در فقه و الهیات شیعی و نیز توجه به ویژگیهای فرهنگی و تاریخی کشورهای شیعی مبحثی است که نویسنده اثر خود را با طرح و شرح آن به انجام رسانده است.


نهایتا باید گفت کتاب «مقدمه ای بر الهیات و حقوق اسلامی» مطالعه ای مبسوط درباره دین و فرهنگ اسلامی در دوران کلاسیک در کشورهای خاورمیانه است. مطالعه ای که ذیل آن نویسنده به پژوهش در خصوص مباحثی همچون؛ حقوق اسلامی، اصول خداشناسی نزد اندیشمندان مسلمانان، زهد و تصوف، فرقه های اسلامی و منابع حقوق اسلامی اقدام ورزیده است.

مطالب مرتبط :
  1. مروری بر کتاب «مقدمه ای بر حقوق اسلامی» اثر جوزف اسکات
  2. امکانیت در حقوق مقدس؛ قواعد حقوقی و اخلاقی در فقه اسلامی» منتشر شد/نسبت فقه با الهیات مدرن
  3. ویژگی «جنایت و مجازات در حقوق اسلامی» منتشر شد
  4. استعداد سازگاری حقوق اسلامی با نیازها و شرایط جامعه در دوره های تاریخی گوناگون بررسی و مکتوب شد
  5. کتاب «شریعت و حقوق ملی در سیاست خارجی کشورهای اسلامی» منتشر شد/ بررسی رابطه توسعه و شریعت در کشورهای اسلامی

پارک علم و فناوری قم

zohur