۱۶ تیر ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، قرآن در باب متعلقات ایمان، مصداق های فراوانی ذکر می کند، ولی می توان همه آنها را به توحید و ایمان به خدا باز گرداند، یعنی اعتقاد به نبوت، معاد، امامت، قرآن و کتب الهی پیشین و… از لوازم ایمان به خدا است.


چون خداوند رب انسان است و یکی از صفات او حکمت است، به اقتضای ربوبیت و حکمت لازم است که پیامبرانی را برای هدایت انسانها بر انگیزد. بدین سان ایمان به خدا، ایمان به انبیا را در پی دارد. ایمان به کتب الهی و ملائکه و امامت از لوازم ایمان به رسالت است. از آنجا که خداوند عادل و حکیم است، اقتضا می کند که پاداش و کیفر هر کس را متناسب با عمل او، بدو عطا کند و این پاداش و کیفر جز در قیامت ممکن نیست. همچنین حکمت خدا اقتضا می کند که عالم منحصربه این عالم مادی نباشد، بلکه غیر از این عالم مادی عالم دیگری به میان آید که به دنبال این عالم است.


قرآن در آیات متعددی متعلقات ایمان را بر شمرده است که برخی از آنها عبارتند از؛ ایمان به خدا، ایمان به آخرت، ایمان به رسالت پیامبر اسلام و انبیای گذشته و ایمان به قرآن و کتب الهی پیشین، ایمان به ملائکه، ایمان به امامت، ایمان به عالم غیبت.


از میان این متعلقات، ایمان به خدا، ایمان به رسالت و ایمان به معاد از اهمیت ویژه ای برخوردارند و اصول دین محسوب شده اند و دیگر متعلقات از لوازم اعتقاد به این اصول اند و چنانکه بیان شد، همه از لوازم ایمان به خدایند. از همین رو است که پیامبر(ص)می فرماید: بگویید هیچ معبودی جز خدای یگانه نیست تا رستگار شوید.


یکی از متعلقات ایمان به عالم غیب است، اما عالم غیب چیست؟ عالم غیب عالم شهادت قرار دارد عالمی را که ما از طریق حواس قابل درک می کنیم،”عالم شهادت”یا محسوس” می گویند،ولی عالم غیب از طریق حواس قابل درک نیست، بلکه باید از طریق عقل یا شهود و رویت قلبی به وجود آن اعتقاد یافت. ایمان به عالم غیب در واقع جدا کننده نگرش دینی از الحادی و مادی گرایانه است. آدمی با تامل عقلانی و شهود قلبی می تواند به این عالم نفوذ یابد و از طریق عقل وجود برخی اوصاف آن را اثبات نماید و از رهگذر رویت قلبی می تواند بیشتردر این عالم پیش رود. از همین رو است که قرآن جایگاه ایمان را قلب آدمی دانسته است.


درجات ایمان


ایمان حقیقتی است دارای درجات مختلف و چنین نیست که اهل ایمان در درجه ایمان یکسان باشند. هر چه ایمان فرد قوی تر باشد، ظرفیت وجودی او بیشتر بالا می رود و سعادت بیشتری نصیب او می گردد. بنابراین انسان باید برای تقویت ایمان خویش بکوشد. مرتبه برتر ایمان آن است که فرد به درجه عصمت می رسد و هدفی جز رضایت خداوند ندارد از آنجا که ایمان مبتنی بر معرفت است و جلوه آن، عمل صالح است،چون معرفت مومن عمیق ترگردد و عمل صالح او بیشتر شود ایمان او نیز استواری بیشتری می گیرد.


متون مقدس اسلام به روشنی از وجود مراتب مختلف ایمان سخن گفته اند. از آن جمله آیه ۲ سوره انفال که می فرماید؛ مومنان همان کسانی هستند که چون خدا یاد شود دلهایشان بترسد و چون آیات او بر آنان خوانده شود بر ایمانشان بیفزاید و بر پروردگارخود توکل می کنند. و در سوره فتح آیه ۴ می فرماید؛ او است آن کس که در دلهای مومنان آرامش را فرو فرستاد تا ایمانی بر ایمان خود بیفزاید.


بنابر این آیه، خداوند سکینه را که به معنای آرامش و اطمینان خاطر است، بر قلب مومنان نازل می فرماید تا از شک و تردید و وحشت در طوفان حوادث ثابت قدم شوند و از ایمانی افزون تر نصیب برند.


روایات بزرگان معصوم(ع) نیز گواهی می دهند که ایمان دارای مراتب و درجات است. از آن جمله است روایتی که امام صادق(ع) فرموده است؛ ایمان مانند نردبانی است که ده پله دارد و پله های آن یکی پس از دیگری پیموده می شود.


بنابراین آدمی باید هر لحظه بکوشد تا ایمان خود را توانمندتر سازد که این امر با رعایت اصولی به دست می آید:


-در برابراو امر و نواهی خداوند تسلیم محض گردد، نه آنکه به بر خی احکام ایمان آورد و به برخی دیگر کفر بورزد.


– به متعلقات ایمان، علم یابد و بر این علم خویش پیوسته بیفزاید و دلایل متقن و روشنی برای آن پیدا کند و اگر با شبهاتی مواجه است با دلایل روشن آنها را از میان بردارد.


– به متعلقات ایمان بیشتر توجه کند و پیوسته به یاد خدا و قیامت باشد.


– بکوشد تا به لوازم ایمان پایبند باشد. اگر ایمان دارد که خداوند ناظر اعمال و کردار آدمی است، در برابر چنین خدایی گناه نکند و اگر می داند که در قیامت، به همه کارهای خوب و بد آدمی رسیدگی می شود، پیوسته حساب روز قیامت را به یاد آورد تا نگذارد هوای نفس بر او غلبه کند و فرمان خدا را زیرپا بگذارد.        

مطالب مرتبط :
  1. رابطه ایمان با سعادت و خوشبختی/ اساس ایمان بر عقل و معرفت است
  2. راه رسیدن به بهشت از دید قرآن؛ از ایمان تا نماز و شهادت
  3. نقش ایمان در تقویت صبر/ احادیثی در فضایل صبر
  4. امام علی (ع) به روایت قرآن/ صفات امیرالمؤمنین(ع) در قرآن چیست؟
  5. موضوع بنیادی فلسفه فرگه چیست

پارک علم و فناوری قم

zohur