۵ بهمن ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، رشته تاریخ در سده اخیر و در حوزه های آکادمیک بین المللی،  تحولات عمیقی را از منظر روش شناسی به خود دیده است. اما در کشور ما علی رغم تجارب متعددی که در این باب صورت گرفته، فاصله بسیاری میان رشته تاریخ و دیگر رشته ها به وجود آمده که درواقع هر دو حوزه از این امر زیان دیده اند. بنابراین با توجه به این نقیصه گروه روش شناسی و تاریخ نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام درصدد برآمد تا همایشی در خصوص روش شناسی مطالعات تاریخ و رهیافتهای میان رشته ای برگزار کند.


یکی از اهداف برگزاری این همایش، پرداختن به موضوعات روش شناسی مطالعات تاریخی در فضای همکاری های میان رشته ای، بین رشته تاریخ و دیگر رشته هاست و عبارت «میان رشته ای»، توسّعاً بر رویکردهای میان رشته ای، چند رشته ای، بینارشته ای و … مشتمل است. به همین دلیل این همایش تنها منحصر به پژوهشگران رشته تاریخ نیست و طبعاً از حضور محققان دیگر رشته ها که دغدغه به کارگیری از روش ها و رویکردهای همسو با رشته تاریخ را دارند، استقبال خواهد شد.


یکی از مهمترین اهداف این همایش تقویت و گسترش همکاری بینارشته ای به ویژه با رشته تاریخ است تا از این رهگذر محققان دیگر رشته ها به سمت روش شناسی مطالعات تاریخی سوق یابند و متقابلا محققان رشته تاریخ نیز به استفاده از روشهای علوم دیگر تشویق شوند. از این حیث همکاریهای روش شناسیک میان تاریخ و دیگر رشته ها از مطلوبات ما در برگزاری این همایش است. همچنین برگزارکنندگان این همایش، ضمن استقبال از دریافت مقالات از محققان خارجی به زبان های انگلیسی، ترکی و عربی، از به کارگیری نوآوری ها و ابداعات نظری و روش شناسانه در مطالعات تاریخی حمایت خواهند کرد. لازم به ذکرست که مجموعه مقالات پذیرفته شده در این همایش در مجموعه ای مجزا و درخور منتشر خواهد شد.


این همایش نقطه آغازی است بر سلسله همایشهای روش شناسی و مطالعات فلسفه تاریخ که مقرر است به صورت دوسالانه در پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار گردد. از این منظر، همایش حاضر پیش درآمدی بر موضوع «تحولات نظری و روش شناسیک در قلمرو دانش تاریخ» به شمار می رود که در نوبت بعدی این سلسله همایشها، در دستور کار هیأت برگزار کننده قرار خواهد گرفت.


 محورهای همایش موارد زیر اعلام شده است:


۱- مفاهیم و مقولات فلسفی و معرفت شناختی در روش (پیشامدرن، مدرن و پسامدرن)


تاریخ نگاری، تاریخ نویسی، تاریخ پژوهی ـ زمان و زمانمندی در تاریخ ـ فضا/مکان و مکان مندی در تاریخ ـ روایت و تاریخ ـ عینیت و ذهنیت در تاریخ- ذهن و زبان  در تاریخ- فرم و محتوا در تاریخ-عاملیت و ساختار- تبیین در تاریخ ـ تفهم در تاریخ ـ ضرورت و امکان در تاریخ ـ غایتمندی در تاریخ ـ امر واقع (Fact) و ارزش ـ بوطیقا  و ریطوریقا ـ حافظه تاریخی، خاطره جمعی، ناخودآگاه تاریخی و … ـ جبر و علیت در تاریخ، تکرار یا شباهت در تاریخ، پیوستگی یا گسستگی در تاریخ، وحدت و کلیت در تاریخ و …


۲- مکتبها، نظریه ها و رهیافتهای روش شناختی در مطالعات تاریخی


تاریخ و نظریه های حقیقت و روش ـ رهیافتهای پوزیتیویستی و تفسیری/تفهمی در تاریخ ـ تاریخیت گرایی و نوتاریخیت گرایی در تاریخ ـ مکاتب تاریخ نگاری و رویکرد روشهای مطالعات تاریخی آنها (مکاتب فرانکفورت، آنال، تاریخ خرد، مارکسیسم، تاریخ فکری، تاریخ اجتماعی، تاریخ فرهنگی، تاریخ فرودستان و …) ـ تاریخ و نظریه های فمینیستی، پسااستعماری و … ـ نظریه های گفتمان و تاریخ ـ شالوده شکنی و پست مدرنیسم در تاریخ نگاری و  مطالعات تاریخی ـ ساختارگرایی و پساساختارگرایی در مطالعات تاریخی ـ کارکردگرایی در مطالعات تاریخی ـ نظریه های روایت و تاریخ ـ متن گرایی و زمینه گرایی در تاریخ تاریخ شفاهی-تاریخ نگاری بدون اسناد مکتوب-معناشناسی در تاریخ-نشانه شناسی در تاریخ-روشهای هرمنوتیکی، تفسیری و تاویلی در مطالعات تاریخی- پیشینه نگاری در تاریخ-بیوگرافی و اتوبیوگرافی در تاریخ-کِلیومتریک (تاریخ سنجی) در تاریخ-اکونومتریک (اقتصاد سنجی) در تاریخ-


۳-کاربرد روشی تکنیک ها و ابزارهای علوم و فنون جدید در پژوهش های تاریخی:

قیافه نگاری شخصیت ها و سوژه های تاریخی ـ سند شناسی، کاغذ شناسی، خط شناسی و … ـ جبر بولی ـ تاریخ، کامپیوتر و اینترنت ـ تاریخ و هنرهای بازنمایانه (نقاشی، عکاسی و فیلم) ـ میکروفیلم ـ تیپولوژی و ریخت شناسی مطالعات تاریخی ـ کاربرد فنی زبان شناسی ـ تاریخ شفاهی، فن مصاحبه و … ـ نقشه خوانی  ـ فن سکه شناسی ـ گاهشماری و زمان سنجی ـ آمار و spss ـ تحلیل محتوای کمی ـ و … .


۴- ارزیابی انتقادی تجربه ها و روشهای پژوهشی در ایران و جهان


ـ حسن پیرنیا، عباس اقبال آشتیانی، احمد کسروی، نصرالله فلسفی، فریدون آدمیت، عبدالهادی حائری، عبدالحسین زرین کوب، ابراهیم باستانی پاریزی، هما ناطق، منصوره اتحادیه، شیرین بیانی و …

ـ هشام جعیط، وجیه کوثرانی، عبدالعزیز الدوری، عزیز العزمه، جواد علی، محمد عابدالجابری، محمد ارکون، حسین مونس، یوسف العُش، رضوان سلیم، احمد صالح العلی، محمدعبدالله عنان، حسن الحنفی و …


ـ فواد کوپرولو، زکی ولیدی طوغان، اسماعیل حقی، فاروق سومر،ابراهیم قفس اوغلی، اوزون چارشلی، عثمان توران، انور ضیاء کارال، خلیل اینالجیق، شریف ماردین، کمال کارپات، ایلبر اورتایلی و … – عرفان حبیب، مشیر الحسن، حسین محمد جعفری، مظفر عالم، حسین عزیزالدین حسین، نجف حیدر، عشرت عالم، نورالحسن انصاری، رانگا راجا  و … – دنیای غرب ( محققان و پژوهشگران غربی تاریخ ایران : گذشته و معاصر) .


۵-آسیب شناسی آموزش و کاربست روش های پژوهش  در تاریخ در مراکز دانشگاهی ایران


ارزیابی درس روش تحقیق در دانشگاه ها- نوآوری ها و ابداعات نظری و روش شناسی در تاریخ ؛ در داخل و خارج از کشور- تکوین و تحول برنامه های درسی تاریخ درگذشته و حال(کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری) ـ ارزیابی وضعیت علمی گروه های آموزشی تاریخ در گذشته و حال ـارزیابی انتقادی پایان نامه ها و رساله های دانشگاهی در رشته تاریخ از منظر روش شناختی

– بررسی نهادی تاریخ در دانشگاه های ایران(گروه های علمی)- بررسی تحلیلی متون درسی و کمک درسی رشته تاریخ- مطالعه تطبیقی آموزش روش تحقیق در تاریخ در ایران و جهان


این همایش نیمه دوم مهرماه سال آینده برگزار خواهد شد. آخرین مهلت ارسال چکیده ها: ۱۵ فرودین ۹۳ و آخرین مهلت ارسال اصل مقالات: ۱۵ مرداد ۹۳ اعلام شده است.


علاقه مندان می توانند آثار خود را به گروه روش شناسی تاریخ نگاری پژوهشکده تاریخ اسلام ارسال نمایند.

مطالب مرتبط :
  1. نشست «مکتب آنال بین جامعه‌شناسی تاریخی و انسان‌شناسی تاریخی» برگزار می‌شود
  2. اعلام فراخوان «همایش تاریخ و علوم سیاسی»
  3. فراخوان مقاله دومین همایش اعجاز قرآن کریم
  4. کارگاه «روش شناسی توصیف و فهرست نویسی اسناد تاریخی» برگزار می شود
  5. اعلام فراخوان مقاله هشتمین همایش بین‌المللی پژوهش‌های قرآنی

پارک علم و فناوری قم

zohur