۱۳ مرداد ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


برکات ماه مبارک رمضان


به برکت ماه رمضان، برای مسلمان فرصتی پیش می ­آید که باید از آن در جهت تقویت حیات معنوی و نشاط مادی خود استفاده کند. یکی از درس های بزرگ ماه رمضان که در خلال دعا و روزه و تلاوت قرآن در این ماه باید آنرا فرا بگیریم و استفاده کنیم، این است که با چشیدن گرسنگی و تشنگی، به فکر گرسنگان و محرومان و فقرا بیفتیم. در دعای روزهای ماه رمضان می­ گوییم: «اللهم اغن کل فقیر. اللهم اشبع کل جائع. اللهم اکس کل عریان». این دعا فقط برای (مفاتیح الجنان: دعای یومیه ماه مبارک رمضان) خواندن نیست؛ برای این است که همه خود را برای مبارزه با فقر و مجاهدت در راه ستردن غبار محرومیت از چهره محرومان و مستضعفان موظف بدانند. این مبارزه،‌ یک وظیفه همگانی است. در آیات قرآن می­خوانیم: «ارایت الذی یکذب بالدین* فذلک الذی یدع الیتیم* و لا یحض علی طعام المسکین» (ماعون/ آیات۳-۱). یکی از نشانه ­های تکذیب دین این است که انسان در مقابل فقر فقیران و محرومان بی تفاوت باشد و احساس مسئولیت نکند. در ماه رمضان، به برکت روزه، طعم گرسنگی و تشنگی و نرسیدن به آنچه اشتهای نفس انسان است را درک کردیم و چشیدیم. این باید ما را به احساس مسئولیتی که اسلام در قبال مسئله مهم فقر و فقیر از یکایک مسلمانان خواسته است و بر دوش آنان وظیفه نهاده است، نزدیک کند. ۱۵/۹/۸۱


مواسات در رمضان


 همه باید خود را موظف به مواسات بدانند. مواسات یعنی هیچ خانواده ­ای از خانواده­ های مسلمان و هم‌میهن و محروم را با دردها و محرومیت‌ها و مشکلات خود تنها نگذاشتن؛ به سراغ آنها رفتن و دست کمک رسانی به سوی آنها دراز کردن. امروز این یک وظیفه جهانی برای همه انسان هایی است که دارای وجان و اخلاق و عاطفه انسانی هستند؛ اما برای مسلمانان، علاوه بر این که یک وظیفه اخلاقی و عاطفی است، یک وظیفه دینی است.


به همسایه ها و فقرا رسیدگی کنید. یکی از عواملی که نمی ­گذارد دست کسانی که توانایی کمک دارند،‌ به یاری فقرا دراز شود، روحیه مصرف‌گرایی و تجمل در جامعه است. برای جامعه بلای بزرگی است که میل به مصرف،‌ روزبه روز در آن زیاد شود و همه به بیشتر مصرف کردن، بیشتر خوردن، متنوع ­تر خوردن، متنوع ­تر پوشیدن و دنبال نشانه ­های مُد و هر چیز تازه برای وسایل زندگی و تجملات آن رفتن،‌ تشویق شوند. چه ثروت‌ها و پول‌هایی که در این راه‌ها هدر می­رود و از مصرف شدن در جایی که موجب رضای خدا و رفع مشکلات جمعی از مردم است، باز می ­ماند! ۱۵/۹/۸۱


آموزه­ های علمی از ماه مبارک رمضان


بزرگ‌ترین درس ماه رمضان، خودسازی است. اولین و مهم‌ترین قدم خودسازی هم این است که انسان به خود و به اخلاق و رفتار خود با نظر انتقادی نگاه کند؛ عیوب خود را با روشنی و دقت ببیند و سعی در برطرف کردن آنها داشته باشد. این از عهده خود ما برمی­آید و این تکلیفی بر دوش ماست. به هم رحم کنید تا خدای متعال به شما رحم کند، کسانی که دستشان باز است، دست تعدی به سمت منافع و مصالح دیگران دراز نکنند. کسانی که زرنگی و هوش و امکانات و قدرت و مسئولیت و توانایی ­های گوناگون فردی و اجتماعی دارند، از این توانایی‌ها در راه تعدی به دیگران استفاده نکنند. خود را بنده خدا بدانیم؛ در مقابل بقیه بندگان جدا، خود را موظف به همراهی، احسان، نیکی و رعایت انصاف بدانیم؛ آنگاه باران رحمت و فضل خدا بر سر ما خواهد بارید؛ ما را شستشو خواهد داد و برکات خود را بر ما نازل خواهد کرد. البته این وظیفه همه است؛ ولی کسانی که در جامعه تکن و قدرت و مقام و ثروت و نفوذ کلمه ­ای در میان مردم دارند، بیش از دیگران در مقابل این بار سنگین – بار خودسازی و محدود کردن قوای خود از تجاوز به دیگران – مسئولند. ۲۵/۹/۸۰


جوانان، با صحیفه سجادیه أنس بگیرند؛ زیرا همه چیز در این کتاب ظاهراً دعا و باطناً همه چیز، وجود دارد. امام سجاد(علیه الصلاة و السلام)، در این دعا هم مثل بقیه دعاهای صحیفه سجادیه، با این که در مقام دعا و تضرع است و با خدای متعال حرف می ­زند، اما سخن گفتنش، کانه از یک روال استدلالی و ترتیب مطلب بر دلیل و معلول بر علت، پیروی می­کند. اغلب دعاهای صحیفه سجادیه – تا آنجا که بنده سیر کرده ­ام – همین حالت را دارد. همه چیز مرتب و چیده شده است. مثل این است که یک نفر، در مقابل مستمعی نشسته و با او به صورت استدلالی و منطقی حرف می­زند. همان ناله­ های عاشقانه هم که در صحیفه سجادیه آمده است، همین حالت را دارد.


در این جا نیز همین طور است. امام در اول دعای مورد اشاره می­ فرماید:«الحمدلله لذی جعلنا من اهله» (دعای ۴۴ صحیفه سجادیه)«ما را اهل حمد قرار داد» و ما از نعم الهی غافل نیستیم، و او را حمد و شکر می ­کنیم. او راه هایی در مقابل ما باز کرده است، که به حمدش برسیم. همچنین، غایات و راه‌هایی معین فرموده و ما را در این راه‌ها به رفتن واداشته است.


بعد می ­رسد به این جمله: «والحمدلله الذی جعل من تلک السبل شهره شهر رضمان»؛ «حمد خدای را که یکی از این راه هایی که ما را به او؛ به کمال و به بصیرت نسبت به معدن عظمت می­رساند،‌ همین ماه رمضان است.» امام تعبیر می­کند به شهر «شهره»؛‌ یعنی «شهر خودش». شهر خدا را یکی از این راهها قرار داد. خیلی پرمعناست. اگر به خود نسبت خاص می­ دهد، معلوم می­ شود نسبت به این بخش،‌ توجه و عنایت ویژه ­ای دارد. یکی از این بخش ها،‌ همین «شهرالله» است؛ شهر خدا،‌ ماه خدا،‌ خود این نسبت،‌ در فضیلت ماه رمضان، کافی است. «شهر رمضان، شهر الصیام و شهر الاسلام» ماه روزه؛ ماهی که روزه آن، یکی از ابزارهای بسیار کارآمد برای تهذیب نفس است؛ چرا که در آن گرسنگی کشیدن و با هوسها و اشتهاها مبارزه کردن نهفته است.


شهر اسلام، یعنی شهر «اسلام الوجه لدی الله»؛ «در مقابل خدا تسلیم بودن.» خُب؛ انسانی جوان است و وقتی روزه می­گیرد، گرسنه است، تشنه است و تمام غرایز، او را به سمت هوس و اشتهایی می­ خواند. ولی او، در مقابل همه این غرایز می­ ایستد. برای چه؟ برای اجرای امر پروردگار. و این، تسلیم در مقابل پروردگار است. در هیچ روزی از روزهای سال،‌ یک مسلمان، به طور عادی، این همه در مقابل خدا تسلیم نیست که در روزهای ماه رمضان به طور عادی تسلیم است. پس، «شهر اسلام» شهر تسلیم است. ۱۴/۱۱/۷۳



آموزه­ های عملی از ماه مبارک رمضان


 امام،‌ در ادامه دعا می ­فرماید: «و شهر الطهور»؛ «شهر پاکیزه کننده است.» در این ماه، عواملی وجود دارد که روح ما را پاک و طاهر می ­کند. آن عوامل چیست؟ یکی روزه است؛‌ یکی تلاوت قرآن است و یکی دعا و تضرع است. این همه دعاها، ارزاق طیبه و طاهره­ای است از مائده‌­های ضیافت الهی که خدای متعال در این ضیافت یک ماهه خود، مقابل مردم گذاشته است. مضمون کلام امام این است که خدا در این ضیافت، با روزه از شما پذیرایی می ­کند. …. بعد می­ فرماید: «و شهر الثمحیص»؛ این ماه،‌ ماه تمحیص است. «تمحیص» یعنی چه؟ یعنی خالص کردن. مقصود این است که در این ماه،‌ ناب و خالص شویم. …


 این ماه،‌ ماه خالص شدن است و اگر درست نگاه کنیم، خالص شدن در این ماه،‌ از راه های دیگر خالص شدن، ‌آسان­ تر است. ما با همین روزه و مبارزه کردن با نفس، می­توانیم خودمان را خالص کنیم. اغلب گمراهیهایی که وجود دارد،‌ یا به خاطر گناهانی است که از ما سر می‌زند و یا به خاطر خصلت‌های زشتی است که در وجود ما نهفته است. ۱۴/۱۱/۷۳


ماه رمضان در هر سال، قطعه­ای از بهشت است که خدا در جهنم سوزان دنیای مادی ما آن را وارد می­کند و به ما فرصت می­دهد که خودمان را بر سر این سفره الهی در این ماه، وارد بهشت کنیم. بعضی همان سی روز را وارد بهشت می­شوند. بعضی به برکت آن سی روز، همه سال را و بعضی همه عمر را. بعضی هم از کنار آن، غافل عبور می­کنند که مایه تأسف و خسران است. حالا برای خودشان که هیچ، هرکس که ببیند این موجود انسانی، با این همه استعداد و توانایی عروج و تکامل، از چنین سفره با عظمتی استفاده نکند، حق دارد که متأسف شود. این،‌ ماه رمضان است. ماه ضیافت الله است. ماه لیله القدر است. ۱۷/۱۱/۷۲


از بزرگ‌ترین اهداف روزه ماه رمضان – یا شاید بشود به یک معنا گفت: «تمام الهدف» تقواست. «لعلکم تتقون» و این دست ماست. مردم باید هرکدام خودشان، و اگر بتوانند دیگران را اصلاح کنند. این،‌ مخصوص معممین نیست. لکن علما و روحانیون و خطبا و وعاظ آمادگی دارند. خدای متعال به آنها این بیان، این امکان، این ذهن، این موقعیت اجتماعی و این لباس را داده است؛ و ما باید از آن استفاده کنیم. ازجمله چیزهایی که در این ماه رمضان عادی است،‌ این عبارت صریح خدای متعال است که «لیله القدر خیر من الف شهر، تنزل الملئکه و الروح فیها باذن ربهم من کل امر، سالم هی حتی مطلع الفجر.» (قدر/ ۵-۳) یک شب تا صبح، مظهر سلام الهی است. همان «سلام قولا من رب رحیم» (یس/ ۵۸) که مخصوص مؤمنین است. مخصوص اهل بهشت است. مخصوص بندگان خالص خداست. این،‌ در اختیار ماست که استفاده کنیم. این،‌ آن کلمه­ای است که من می­خواهم در باب ماه رمضان عرض کنم. این، کلید اصلاح همه امور است؛ و از اینجا شروع می­شود، کما این که اصل انقلاب از اینجا شروع شد؛ از مسجد و دین. ۱۷/۱۱/۷۲


ماه رمضان فرصت خوبی برای خودسازی است. ما همان ماده­ خام هستیم که اگر روی خودمان کار کردیم و توانستیم این ماده خام را به شکل‌های برتر تبدیل کنیم، آن کار لازم در زندگی را انجام داده ­ایم. هدف حیات همین است. وای به حال کسانی که روی خودشان از لحاظ علم و عمل کاری نکنند و همان طور که وارد دنیا شدند، به اضافه پوسیدگی‌ها و ضایعات و خرابیها و فسادها که در طول زندگی برای انسان پیش می­ آید، از این دنیا بروند. مؤمن باید به طور دائم روی خودش کار کند؛ به طور دائم. نه اینکه خیال کنید «به طور دائم» زیادی است یا نمی­‌شود؛ نه. هم می­ شود، هم زیادی نیست. اگر کسی مراقب خود باشد؛‌ مواظب باشد کارهای ممنوع و کارهایی را که خلاف است انجام ندهد و راه خدا را با جدیت بپیماید، موفق می­شود. این،‌ همان خودسازی دائمی است و برنامه اسلام، متناسب با همین خودسازی به طور دائم است. این نماز پنجگانه – پنج وقت نماز خواندن – ذکر گفتن؛ «ایاک نعبد و ایاک نستعین» را تکرار کردن؛‌ رکوع کردن؛ به حال افتادن و خدای متعال را تسبیح و تحمید و تهلیل کرن برای چیست؟ برای این است که انسان به طور دائم مشغول خودسازی باشد.



منتها گرفتاریها زیاد است و همه گرفتاریم. گرفتاری زندگی؛ گرفتاری معاش؛ گرفتاری امور شخصی؛ گرفتاری اهل و اولاد، و انواع گرفتاریا مانع که ما به خودمان،‌ آن چنان که شایسته است، برسیم. لذا یک ماه رمضان را که خدای متعال قرار داده است، فرصت مغتنمی است. این ماه را از دست ندهید. مقصودم این است که اگر نمی ­توانیم به طور دائم در حال مراقبت و ساخت و ساز خودمان باشیم،‌ اقلاً‌ ماه رمضان را مغتنم بشماریم. شرایط هم در ماه رمضان آماده است. یکی از بزرگترین شرایط،‌ همین روزه­ای است که شما می ­گیرید. این، یکی از بزرگ‌ترین توفیقات الهی است. توفیق یعنی چه؟ توفیق یعنی اینکه خدای متعال چیزی را برای انسان، مناسب بیاورد. با واجب کردن روزه،‌ خدای متعال زمینه مناسبی را برای من و شما به وجود آمورده است که قدری در این ماه به خودمان برسیم. روزه،‌ نعمت بزرگی است. شکم خالی است و مبارزه با نفس، تا حدودی در اثنای روز، از جهات مختلف وجود دارد؛ هرچه را دوست دارید، نمی خورید و نمی ­آشامید و بسیاری از مشتهبات نفسانی را برای خودتان به مدت چند ساعت ممنوع می­کنید. این، یک مبارزه با نفس است؛ مبارزه با هواست، و مبارزه با هوا، در رأست تمام کارهای نیک و خودسازی‌ها قرار دارد.


ماه رمضان زمینه بسیاری خوبی است و خدای متعال این فرصت را به من و شما داده که در این ماه،‌ چندین امکانی را برای خودسازی پیدا کنیم. علاوه بر این که ساعات این ماه بسیار با برکت است و خدای متعال، از لحاظ طبیعی این لحظات و ساعات را این گونه قرار داده است، ساعات بسیار مغتنمی هم هست. یک رکعت نماز شما؛ یک کلمه ذکر «سبحان الله» شما؛ مختصر صدقه دادن شما، و یک صلح رحم کوچکی که در این ماه بکنید، مزیتی چند برابر بیشتر از همین امور، وقتی در غیر ماه رمضان انجام می ­شود، دارد. این، فرصت بسیار خوبی است. زمینه خوبی است که انسان در این ماه به خودش برسد. ۴/۱۲/۷۱


حقیقت اخلاص


 یکی از ویژگی‌ها که بسیار مهم است تا برای خودسازی به آن توجه کنیم و شاید جنبه تقدمی هم داشته باشد،‌ «اخلاص» است. اخلاص عبارت است از کار خالص انجام دادن و این که کاری را مغشوش انجام ندهیم. گاهی هست که کسی عبادت نمی­کند و گاهی عبادت می­کند؛ اما مغشوش و ناخالص. این هم مثل آن است. خالص بودن عبادت و خالص بودن عمل، این است که برای خدا باشد. ….


من روایتی را در باب اخلاص یادداشت کرده­ام که برایتان می­ خوانم. از پیغمبر اکرم(صلوات الله و سلامه علیه) نقل شده است که فرمود: «ان لکل حق حقیقتا.» هر چیزی دارای حقیقتی است و یک روح و یک معنا و یک حقیقت دارد.


«و ما بلغ عبد حقیقه الاخلاص.» بنده به حقیقت اخلاص و به آن معنای حقیقی اخلاص نمی ­رسد «حثی لایحب ان یحمد علی شیء من عمل الله.» (این خیلی سخت است؛ این، مرتبه­ اش از آن مراتب بسیار بالاست) مگر اینکه دوست نداشته باشد که مردم او را برای هیچ یک از کارهایی که برای خدا انجام می­ دهد، ستایش کنند. …


من این صفت و این روحیه را در امام(رضوان الله تعالی علیه)، در بسیاری از موارد مشاهده کردم. در موارد متعددی، بنده این خصوصیت را در ایشان دیده بودم. کاری نداشت که کسی خوشش می­‌آید یا خوشش نمی‌­آید. تکلیفش را انجام می­‌داد. وقتی که بار سنگین است؛ وقتی که کار بزرگ است؛ وقتی که کار خطرناک است، اخلاص بیشتر به کار می ­آید. ۴/۱۲/۷۱


این نوافل سی و چهار رکعتی که برای نمازهای روز و شب وارد شده است، بسیار باارزش است. ماه رمضان فرصت خوبی است. ما غالباً‌ اهل نوافل نیستیم. ولی ماه رمضان که می­شود، چه مانعی دارد؟ کدام کار با دهان روزه، بهتر از نماز خواندن؟ چهار رکعت نماز ظهر است، قبل از این چهار رکعت، هشت رکعت نافله دارد؛‌ چهار دور رکعتی. چهار رکعت نماز عصر است و قبل از این چهار رکعت، هشت رکعت نافله نماز عصر است. این نوافل را بخوانید. همچنین نوافل مغرب را که از اینها مهم‌تر است؛ و نیز نوافل شب که یازده رکعت است. همچنین نافله صبح که دو رکعت است. کسانی هستند که در ایام معمولی سال، برایشان مشکل است پیش از اذان صبح برای نماز شب بیدار شوند. ولی در این شبها، به طور قهری و طبیعی بیدار می­شوند. این یک توفیق الهی است. چرا از این توفیق استفاده نکنیم؟ ان شاءالله فرصت‌های ماه رمضان را مغتنم بشمارید. ۴/۱۲/۷۱


برکات عجیبی در ماه رمضان وجود دارد


ماه رمضان، ماه پربرکتی است و دارای ابعاد گوناگونی می ­باشد. معارفی که در این ماه راجع به قرآن و دعا و ذکر و نماز و مسائل مختلف دینی برای ذهن مسلمین است و در همه جای دنیا مطرح می­شود و مسلمان در این ماه این توفیق را پیدا می­کند که به این مسائل بپردازد – چه عملاً و چه اعتقاداً – به طور معمول در هیچ ماه دیگری چنین توفیقی دست نمی ­دهد.


برکات عجیبی در این ماه وجود دارد. من در فهرست مسائلی که مناسب با این ماه است، تأمل می­ کردم، دیدم که این ماه،‌ ماه دعاهای گوناگون،‌ با مضامین گوناگون است. …. انس با قرآن، آشنایی با معارف قرآنی،‌ حفظ کردن قرآن، تکرار کردن قرآن هم که خودش مقوله­‌ای جداگانه و دریایی عظیم است. سایر موارد هم همین طور است. ۲۶/۱/۷۰


توجه به زندگی امیرالمؤمنین(ع) از برکات ماه رمضان


 یکی از موضوعاتی که حقیقتاً از برکات این ماه است، توجه به زندگی امیرالمؤمنین(ع) و مولی المتقین، علی بن ابیطالب (علیه الصلاه والسلام) است. ما هیچ وقت این قدر توفیق پیدا نمی­کنیم که به زندگی امیرالمؤمنین(ع) دقیق بشویم و مفاهیم مختلف و ابعاد عظیم این زندگی را مورد مطالعه قرار بدهیم. نه مردم معمولی، نه گویندگان و به خصوص مسئولان کشور اسلامی – که امروز بیش از همه به این مطالعه و شناخت احتیاج دارند – این فرصت را در ماه‌های دیگر کمتر به دست­ می ­آورند. هرکس هر مسئولیتی دارد – از بالا تا پایین – احتیاج دارد که با زندگی امیرالمؤمنین(ع) و ابعاد و ریزه ­کاری­های آن آشنا بشود. ۲۶/۱/۷۰


 مسئله اساسی در باب ماه رمضان، این است که بشر ـ که در میان انواع عوامل و موجبات غفلت از خدا و از راه او محاصره شده و انگیزه‌های گوناگون، او را به سمت پایین و تنزل و سقوط می­‌کشاند ـ فرصتی پیدا کنید که در آن بتواند روح را ـ که روح انسان و باطن بشر، به عروج و اعتلا تمایل دارد ـ به سمت عروج و اعتلا سوق دهد و به خدا تقرب جوید و به اخلاق الهی،‌ تخلق پیدا کند. ماه رمضان، چنین فرصتی است. البته غیر از ماه رمضان، فرصتهای دیگری هم هست. مثلا همین نمازهای پنجگانه، فرصتهایی است که ما می‌­توانیم با استفاده­ از آنها، عروج کنیم؛ خودمان را اصلاح نماییم و زنگارها و پوسیدگی‌ها و غفلت‌ها و بیماری‌های معنوی را از خودمان دور کنیم. نماز، فرصت بسیار خوبی است. شما اگر امتحان نکرده‌­اید ـ که قاعدتا امتحان کرده­‌اید و ان شاءالله عمل دایمی شما، همین طور باشد ـ امتحان کنید. توجه بکنید که در حال حاضر، اگر متوجه خودتان و کاری که از شما سر­  می­زند، باشید، قطعا بعد از نماز شما، با قبل از نماز شما متفاوت خواهد بود. شرطش همین است که توجه کنید در حال نماز، مشغول چه کاری هستید. بهترش این است که اذکار نماز را بفهمید؛ کار بسیار آسانی است. ۱۸/۱/۶۹


نماز، معراج مؤمن


نباید بگوئیم که ما فارسی زبانیم و نمی‌­توانیم عبارات عربی را بفهمیم، مجموع عباراتی که درنماز خوانده می‌­شود ـ از اول تا به آخر ـ یاد گرفتن آن برای آدم‌های متوسط، یک ساعت هم کار ندارد، خیلی آسان است. کتاب‌هایی هم نوشته شده که اینها را ترجمه کرده­اند، اگر به معنانی توجه کنید و بفهمید که مضمون این کلمات چیست و در آنها ندبر کنید، البته بهتر است. اگر این مقدار هم ممکن نشد، حداقل وقتی در حال سجده­اید، بدانید که با خدا حرف بزنید؛ وقتی در حال رکوعید، بدانید که پروردگار عالم را تعظیم می­ کنید؛ وقتی در حال قرائت و ذکر هستید، بدانید که با چه کسی حرف می ­زنید، نفس همین توجه، مهم است.


اگر این توجه حاصل بشود و یاد خدا در نماز تأمین گردد ـ که “و لذکرالله اکبر” ـ این نماز برای شما “معراج المؤمن” خواهد بود و شما را عروج خواهد داد. عروج، همین است که شما در باطن خودتان، صفا و لطافت و نورانیت بیشتری را بعد از نماز احساس می‌­کنید. عبادات مالی هم، همین طور است. انواع عبادات، فرصت‌هایی برای ما هستند؛ لیکن ماه رمضان، یک فرصت استثنایی در دوران سال است.


 در این سی روز یا بیست و نه روز به طور مداوم، غیر از نمازهای موظف پنجگانه و نوافلی که همیشه انسان می­‌تواند آنها را نخواند، دعاهایی هست که توجه به آن دعاها و خواندنشان، انسان را نورانیت مضاعفی می­ بخشد. این دعاها را در اختیار ما گذاشته ­اند. کیفیت حرف زدن و مناجات کردن با خدا را به ما یاد داده‌­اند. معین کرده­اند که چه حرف‌هایی را می‌شود با خدا زد، بعضی از این جملات ادعیه مأثوره از ائمه(علیهم السلام) هست که اگر اینها نبود، آدم نمی­توانست خودش تشخیص بدهد که می شود با خدا با این زبان حرف زد و این طور از خدا خواست و التماس کرد. علاوه بر اینها، همین نفس روزه ماه رمضان است که یک زمینه روحانیت و نورانیت، برای روزه‌­دار می باشد و او را برای کسب قبوضات الهی، آماده می کند. این، مجموعه ماه رمضان، با نماز و با وظایف مقرره همیشگی و با روزه و با دعاهایش است که اگر شما به اینها توجه کنید و تلاوت قرآن را هم به آن اضافه نمایید ـ که گفته‌­اند ماه رمضان، بهار قرآن است ـ یک دوره بازسازی و بازیابی و نجات خود از پوسیدگی‌ها و فسادها و امثال اینها خواهد بود. دوره خیلی مغتنمی است.


سیر إلی الله در ماه مباره رمضان


اصل قضیه این است که ما بتوانیم در ماه رمضان، این سیر إلی‌الله را بکنیم و می شود، عرض کردم، گاهی که پس از پایان ماه رمضان، خدمت امام (رضوان الله تعالی علیه) می رسیدم، برایم محسوس بود که ایشان نورانی تر شده ­اند و حرف زدن و نگاه و اشاره و حرکت دست و اظهارنظرشان، با قبل از ماه رمضان فرق کرده است. دوره ماه رمضان، برای یک انسان مؤمن و والا، این طوری است. آن قدر به او و به قلب و باطنش، نورانیت می­ بخشد که انسان این را در مشاهده حضوری او حس می­ کند و از حرف زدنش می­ فهمد که نورانی­ تر شده است. بندگان خدا همین طورند. ما باید از این فرصت، خیلی استفاده کنیم.


یک نکته را در زندگی عملی خودمان عرض می کنم که شاید ان شاءالله برای خود من و برای همه شما برادران و خواهران، وسیله­ای برای تحرک بهتر و بیشتر باشد. آن نکته، این است که برای نزدیکی به خدا، اصل قضیه، ترک گناهان است. انجام مستحبات و نواقل و توسلات و دعا و بقیه امور، فرع است. اصل قضیه، این است که انسان از صدور گناه و خلاف از خود، مانع بشود. این، همان تقوا را می­ طلبد. تقوا و پرهیزگاری، مهمترین ـ یا بگوییم اولی ­ترین ـ مظهری است که وجود انسان باید داشته باشد. همین است که مانع از گناه انسان می شود. گناه نمی­‌گذارد که انسان، حتی خود را به لبه دریای عظیم مغفرت الهی برساند و از آن استفاده کند. گناه نمی گذارد که ما حال دعا و توجه پیدا کنیم، گناه نمی گذارد که ما به فکر بازنگری و بازسازی خودمان بیفتیم. کوشش بکنیم از گناه فاضله بگیریم، این، شرط اول قضیه است.


ترک گناهان زمینه استفاده از رحمت و مغفرت الهی را آماده می­ کند. باید زمینه استفاده از رحمت و مغفرت و افاضات معنوی الهی را آماده کرد و آن، با ترک گناه استT لذا شما در دعای کمیل می­ بینید که امیرالمؤمنین (علیه الصلاه و السلام) می­ فرماید: “اللهم اغفرلی الذنوب التی تحبس الدعاء”. یعنی خدایا! آن گناهانی که دعای مرا حبس خواهد کرد، آنها را بیامرز. گناهان، مانع از اجابت دعا می شود. در همین شبها و سحرها، در دعای شریف ابوحمزه می­خوانید: “فرق بینی و بین ذنبی المانع لی من لزوم طاعتک”: خدایا! میان من و گناهم فاصله بینداز؛ آن گناهی که مانع از انجام وظایفم می شود و باعث می گردد که نتوانم خودم را به تو نزدیک کنم، اصل قضیه، مسئله ترک گناه است. مهم‌ترین حسن یک نظام و حکومت اسلامی در این است که قضا را، فضای گناه ­آلود نمی­ کند، در نظام‌های طاغوتی، قضا گناه ­آلود است. اگر انسان هم بخواهد گناه نکند، گویی برای او میسور نیست و همه چیز، انسان را به طرف گناه سوق می دهد. در نظام اسلامی، این طور نیست. در نظام اسلامی، قضا گناه‌­آلود نیست. … در نظام اسلامی، گناه نه فقط معیار پیشرفت نیست. بلکه ضد پیشرفت و ضد ارزش و معیار تنزل است. بنابراین، اصل قضیه، اجتناب از گناه است که باید سعی کنیم در این ماه رمضان، ان‌شاءالله با تمرین و حدیث نفس و ریاضت، گناه را از خودمان دور کنیم. اگر گناه از ما دور شد، آن وقت راه برای عروج و پرواز در ملکوت آسمانها ممکن خواهد شد و انسان خواهد توانست، آن سیر معنوی و الهی و آن طیران معین شده برای انسان را انجام بدهد؛ اما با سنگینی بار گناه، چنین چیزی ممکن نیست. این ماه رمضان، فرصت خوبی برای دورشدن از گناه است.


ادامه دارد … .

مطالب مرتبط :
  1. رمضان در کلام مقام معظم رهبری؛ رمضان ماه فرصتها
  2. دیپلماسی عمومی و بیداری اسلامی از منظر مقام معظم رهبری بررسی می شود
  3. رمضان بهترین فرصت اصلاح سبک زندگی است/ آشتی و صلح از برکات روزه داری
  4. الهی دلم را به روشنی انوار سحر منوّر گردان/ فرصت دهه آخر ماه رمضان را از دست ندهیم
  5. توصیه هایی برای استقبال از ماه رمضان/ تأکید بر انس با قرآن در رمضان

پارک علم و فناوری قم

zohur