۲۲ خرداد ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، امروزه به مشارکت به عنوان مولفه اساسی و تفکیک ناپذیر توسعه نگریسته و روزبه روز بر اهمیت آن تاکید می شود. در عین حال دموکراسی را به عنوان هدف و پیامد توسعه دانسته اند. به گونه ای که توسعه را به مثابه آزادی و نیل به دموکراسی تعریف می نمایند. اهمیت مشارکت اجتماعی و سیاسی در کشورهای در حال توسعه به دلیل برخورداری از منابع انسانی و ضرورت بسیج آنها در قالب مشارکت موثر و سازمان یافته در فرآیند توسعه متوازن و پایدار مبتنی بر برنامه ریزی غیر متمرکز جایگاه ویژه ای می یابد.


در دهه های اخیر، توجه به پدیده مشارکت و تاکید بر نقش آن به عنوان یکی از مهمترین عوامل توسعه برجسته شده است. به رغم دیدگاههای سنتی، نگرش نوین توسعه با تاکید بر اهمیت نقش مردم در فرآیند توسعه و با رویکرد توسعه درون زا،به مردم به عنوان عناصر فعال و خلاق در روند توسعه می نگرد. بدین ترتیب در اهداف راهبردهای توسعه، اعتقاد به لزوم مشارکت فعال گروههای وسیع جامعه در تصمیم گیریهای سیاسی و اجتماعی مورد تاکید قرار گرفته است.


شرط لازم برای ایجاد الگوی توسعه این است که افراد ذینفع فعالانه در برنامه آن دخالت داشته باشند و نسبت به امور توسعه احساس مسئولیت کنند و در صورت لزوم، برنامه بتواند از نیروهای داوطلب و منابع محلی یاری گیرد. در این صورت نظارت محلی مردم در باب پیشرفت و دستاوردهای توسعه سبب حمایت آنان از پیامدهای توسعه می شود.


در حالی که تجربه مشارکت فعال مردم در طراحی و اجرای برنامه های رفاه و خدمات اجتماعی در طول تاریخ وجود داشته است، لیکن تنها در این اواخر است که مفهوم مشارکت بخشی از ادبیات بین المللی توسعه گردیده است.


در نزد بسیاری از نظریه پردازان، مشارکت به عنوان یک نوع باور و پیش نیاز هر طرح یا بر نامه موفقیت آمیز برای بهبود زندگی مردم و توسعه اجتماعی مطرح می باشد. لذا امروزه سازمان های مختلف بین المللی با بینشی جدید نسبت به توسعه و تاکید بر ارزشهای انسان گرایی و خلاقیت گروهی، مشارکت را به عنوان نیاز بشر و راهکار اصلی توسعه جوامع پذیرفته و در برنامه های خود به نقش بسیار مهم مشارکت مردمی تاکید دارند.


توسعه به وجود آوردن تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، گرایش ها و نهادها برای تحقق کامل هدفهای جامعه است و تا همه مردم آگاهی همگانی از تغییرات و نیاز مطابقت با آن در امر توسعه مشارکت اصیل نداشته باشند ادامه توسعه ممکن نخواهد بود. اهمیت مشارکت مردمی در برنامه های توسعه به گونه ای است که مشارکت مردمی به عنوان یک سیاست اساسی در راهبردهای توسعه ملی به کار گرفته می شود.


از دیدگاه بسیاری از صاحب نظران توسعه مشارکت شرط اصلی توسعه است که پیوند وثیقی با درجه صنعتی شدن و توسعه اجتماعی-اقتصادی جامعه دارد. صاحب نظران مشارکت را به عنوان زیر بنای پیشرفت جامعه و از شرایط لازم برای توسعه قلمداد نموده است.


مشارکت جز اساسی و لاینفک توسعه به شمار آمده و در غیاب آن طرح و بر نامه های توسعه با شکست روبرو می گردند. تفاسیر متعددی از مفهوم مشارکت به نقش موثر آن در روند توسعه جامعه تاکید شده است مشارکت با استفاده ازکمک داوطلبانه اجتماعی و بهره گیری از منابع داخلی در جهت تحقق توسعه و کاهش هزینه های آن موثراست.


همچنین مشارکت اجتماعی از طریق سازماندهی گروهها،سر مایه های اجتماعی و عمومی جامعه را گسترش می دهد. علاوه بر آن، مشارکت وسیله ای است که گروههای فرعی و حاشیه ای را قدرتمند می سازد تا بدین وسیله منابع و خدمات دولتی را توسعه دهند. معیار توسعه این است مردمی که قبلا منفعل فرض می شدند، اینک می توانند فعالانه در سرنوشت اجتماعی و سیاسی خودشان نقش فعال داشته باشند.


انواع مختلف توسعه نیازمند شکل های مختلف مشارکت است. توسعه مردم محور که اولویت را به تامین نیازهای اولیه انسانی، ایجاد شغل، اتکا به خویشتن، فعال گرایی و تنوع فرهنگی اختصاص می دهد نیازمند نوعی از مشارکت است که در آن افراد غیر نخبه نقش فعالی در تشخیص مشکلات خود ایفا می کنند به نظر وی، مشارکت ویژگی مطلقا ضروری هر نوع از توسعه می باشد و جایی که توده ای از مردم در تشخیص مشکلات به ارائه نظر می پردازند و فعالانه از ابتدا درگیر تصمیمات و عملیات توسعه می باشند. توسعه شانس محکمی در تمرکزبر نیازهای اساسی انسان دارد و طرح هایی توسعه توام با مشارکت با موفقیت های بیشتری نسبت به طرح های از پیش طراحی شده دست یافته اند. 

مطالب مرتبط :
  1. کدام فرهنگ سیاسی منجر به مشارکت سیاسی می‌شود/ مشارکت سیاسی نشانه توسعه سیاسی
  2. مشارکت در انتخابات مانع طمع بیگانگان به کشور می شود
  3. مشارکت سیاسی و جمهوریت نظام
  4. بعد اجتماعی مشارکت سیاسی
  5. مشارکت دستگاه‌های اجرایی در احداث پارک علم و فناوری قم

پارک علم و فناوری قم

zohur