۳ شهریور ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، یکی از بدترین رذایل اخلاقی را می توان “دروغ” دانست. دروغ یکی از قبیح ترین و خبیث ترین گناهان و صفتی است که انسان را در دیده ها خوار و از درجه اعتبار ساقط می کند و قابل جبران نیست و باعث رو سیاهی در دنیا و آخرت می شود. خداوند در قرآن می فرماید: آنها آگاهانه به خدا دروغ می بندند و نسبت ناروا می دهند. آنها به خوبی می دانند که در کتب آسمانی شان به هیچ وجه چنین اجازه ای در مورد خیانت در اموال دیگران داده نشده، ولی برای توجیه اعمال زشت خویش این چنین دروغ می گویند و به خدا نسبت می دهند.


دروغ ایمان را فاسد می کند و دل را سیاه می سازد. شخصی که عادت به دروغ گفتن پیدا کند بدون جهت و انگیزه حقیقت را نمی گوید و خلاف واقع می گوید، زیرا دروغ گفتن ملکه او می شود. البته بدترین دروغ بستن به خدا و رسول و ائمه(ع)است، یعنی کسی روایتی را به دروغ به آنان نسبت دهد. دروغ بستن به خدا و رسول و ائمه(ع) روزه را باطل می کند و باعث و جوب قضا و کفاره می شود.درقرآن آمده است؛تنها کسانی به مردان حق دروغ می بندند که ایمان به آیات الهی ندارند و درو غگویان واقعی هستند. آنها دروغ می گویند نه تو ای محمد(ص) چرا که با دیدن آن همه آیات و نشانه های روشن دلایلی که هر یک از دیگری آشکارتر است باز هم به افتراهای خود ادامه می دهند.


در حدیثی چنین آمده است که از رسول خدا(ص)پرسیدند: آیا انسان با ایمان ممکن است ترسو باشد؟ فرمود، آری. باز پرسیدند آیا ممکن است بخیل باشد؟فرمود؛ آری.پرسیدند؛ آیا ممکن است کذاب و دروغ گو باشد؟ فرمود؛نه. حضرت علی(ع) می فرماید: انسان هیچگاه طعم ایمان را نمی چشد تا دروغ را ترک گوید خواه شوخی باشد خواه جدی.


دروغ نابود کننده اطمینان است، چرا که مهمترین سرمایه یک جامعه اعتماد متقابل و اطمینان است و مخرب ترین چیزی که این سرمایه را به نابودی می کشاند دروغ، خیانت و تقلب است. در احادیث می خوانیم که پیشوایان دین دوستی با دروغ گو را نهی کرده اند. رسول خدا(ص) می فرماید: مومن هر گاه بدون عذر دروغ بگوید هفتاد هزار بار لعنت می کنند و بوی گندی از قلبش بیرون می آید که تا به عرش می رسد. از همان حضرت است که فرمودند؛دروغ روزی آدمی را کم می کند.


دروغ هایی که بین مردم رایج است و آن را آسان و راحت و دروغ نمی دانند ولی در واقع حرام است، چنین است. مثلا اگر کسی حال پدرشان و یا اقوامشان را بپرسی می گویند سلام رسانده در صورتی که طرف چنین چیزی نگفته است. یکی دیگر از دروغ ها این است که شخص دارد صحبت می کند می گوید؛خدا می داند که چنین است در صورتی که می داند چنین نیست.امام باقر(ع) می فرماید: دروغ گویی خراب کننده ایمان است.


این اخبار دل انسان مومن را می لرزاند و پشت او را می شکند. دروغ از مفاسد اعمالی است که از بس شایع شده قبح آن به کلی از بین رفته، ولی زمانی تنبّه پیدا می کنیم که ایمان، سرمایه حیات عالم آخرت است به واسطه این عصیان از دست رفته و خود نفهمیدیم. در حدیثی از امام(ع) آمده است خداوند متعال برای هر شر و بدی قفل هایی قرار داده و کلید آن قفل ها شراب است و دروغ از شراب هم بدتر است. امام عسکری(ع) می فرماید: تمام پلیدی ها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن دروغ است.


دروغ سرچشمه نفاق است، چرا که راست گویی، یعنی هماهنگی زبان و دل و دروغ ناهماهنگی این دو است و نفاق چیزی جز تفاوت ظاهر و باطن نیست. قرآن می فرماید؛اعمال آنها نفاقی در دل هایشان تا روز قیامت ایجاد کرد از آن رو که عهد خود را شکستند و دروغ می گفتند. از حضرت عیسی (ع) منقول است که دروغ در نزد خدا اعظم گناهان است.


شدیدترین و بدترین نوع دروغ شهادت دروغ است. حضرت رسول(ص) کسی را که شهادت دروغ بدهد با بت پرستان مساوی گرفته است. قسم دیگر، سوگند است. معصوم (ع) فرمودند؛کسی که متاع خود را به قسم دروغ بفروشد از جمله کسانی است که خدای تعالی در روز قیامت با او سخن نمی گوید و نظر رحمت بر او نمی افکند و عمل او را قبول نمی کند.


در نتیجه می توان گفت دروغ گویی صفتی است که اگر کسی به آن عادت کرد ترک آن به سختی انجام می گیرد. شخص دروغگو نمی تواند تهذیب نفس کرده و خود را از معاصی پاک بدارد چون عادت به این صفت مذموم چون مرضی مزمن در جان و روان او ریشه دوانده و او را مبتلا ساخته و دل و قلب او را کدر و تار می سازد و دلی و قلبی که کدر شد خانه و ماوای خداوند نمی تواند قرار گیرد. پس باید به خوبی دل را پاک و نورانی نمود تا پذیرای باری تعالی شود. از جمله دروغ ها خلف وعده است و آن نیز حرام است وفای به شرط و وعده، واجب و لازم است.


منابع


– بحار الانوار، ج ۶۹


اصول کافی، ج ۲، ص ۳۴۰


میزان الحکمه، ج ۸


اصول کافی، ج ۲، ص ۴۷۲


حضرت امام (ره)، چهل حدیث، ص ۴۷۲


اصول کافی، ج ۲،ص ۲۵۴


ملا مهدی نراقی، جامع السعادت، ج ۲، ص ۲۳۳

مطالب مرتبط :
  1. "دروغ" مانع کمال نماز/ نمازگزار واقعی راستگو است
  2. گناهان اخلاقی مانع کمال نماز/ نمازگزار در شدائد جزع نمی کند
  3. صبر در خانه، مانع سقوط خانواده
  4. مشارکت در انتخابات مانع طمع بیگانگان به کشور می شود
  5. چگونه مانع تنش و درگیری در خانواده شویم/ عذر طرف مقابل خود را بپذیریم

پارک علم و فناوری قم

zohur