۱ شهریور ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، تفکر سیر باطنی از مبدا به مقصود است و انسان بدون این سیر نمی تواند از نقص به کمال برسد. مبادی تفکر نیز، آفاق و انفس است. تفکر در اجزای علم و ذرات آن،اجرام آسمانی و ستارگان،دریاها،معادن و…اعضای بدن انسان و مصالح و حکمت های موجود درآن، که می توان به وسیله آنها در کمال آفریدگار و عظمت و علم و قدرت او استدلال کرد.نتیجه تفکر در آفرینش اینها و استواری خلقت و ساختارهای شگفت و حکمت های عجیب موجود درآنان بریدن ازآنها و توجه کامل به آفریننده و خالقشان است.


همچنین است تفکر در احوال گذشتگان و این که دستشان از دنیا و آنچه در آن است بریده شده است،و به دیار آخرت شتافته اند.نتیجه این تفکر هم،قطع محبت از غیر خدا و بریدن از دیگران و پیوستن به او به و سیله اطاعت و تقواست.


تفکر در حقیقت از اسباب و مقدماتی است که انسان را به عرفان نظری که برترین معارف یعنی شناخت صفات و افعال خداست و نیز به یک حالت نفسانی که برترین حالات یعنی بریدن از همه و پیوستن به اوست، می رساند. ممارست و مداومت بر این عمل، موجب حصول ملکه تفکر و پندگیری و توجه دائمی به خداوند متعال و بریدن نفس از هر چه که او را از خدا جدا کند، می شود. در قرآن کریم و روایات تشویق و ترغیب فراوانی بر این کار شده است.


قرآن مجید می فرماید: آیا آنان با خود نیندیشیدند که خداوند، آسمان ها و زمین و آنچه را میان آن دو است جز به حق و با یک زمان معینی نیافریده است. قرآن در جایی دیگر می فرماید: خردمندان در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می اندیشند و می گویند بارالها! اینها را بیهوده نیافریده ای.


حضرت علی(ع) می فرمایند: قلب خود را با فکر هشیار گردان. خواجه نصیر الدین طوسی بر این عقیده است که تفکر در این روایت معنای عام دارد که شامل این موارد می شود؛ تفکر در اجزای آسمانی و اجرام زمینی، اعضای بدن انسان، احوال گذشتگان، معانی آیات قرآنی، اخبار نبوی، آثار روایت شده از ائمه اطهار،  مسائل دینی و احکام شرعی.


برترین عبادتها تفکر دائمی در خداوند و قدرت اوست. البته منظور از تفکر درباره خداوند تفکردرباره صفات و افعال اوست، نه ذات او و حقیقت و کنه صفاتش، زیرا این گونه تفکر ممنوع است و موجب حیرت و اضطراب عقل می شود. خداوند کسی را که با تفکر، به یگانگی او ایمان پیدا کرده باشد،دوست دارد. قرآن می فرماید؛خداوند آیات را برای شما روشن می سازد شاید اندیشه کنید درباره دنیا و آخرت.


تامل


انسان عاقل، آگاه و با تجربه، قبل از هر کاری در همه جوانب آن از قبیل مقدمات، شرائط، موانع، ملازمات، پیامدها و آثار آن کار کاملا می اندیشد تا این که از غرض و هدف خود آگاه شود و به دلیل کوتاهی، دچار ضرر و پشیمانی نگردد. البته نمی توان در مورد حوادث غیر اختیاری کسی را سرزنش نمود. نتیجه این اندیشیدن این است که اگر زمان کار فرا نرسیده باشد در آن شتاب نمی کند و اگر زمان فرا رسیده باشد و احتمال از دست رفتن فرصت برود،در آن شتاب می نماید. ممارست بر این عمل موجب حصول ملکه نیکویی در انسان می شود که در نتیجه آن، وی را عاقل، حکیم، دور اندیش و با تدبیر می نامند که از کامل ترین مراتب انسانیت است.


در روایات بر این عمل تشویق شده است مانند “تدبیر قبل از کار تو را از پشیمانی ایمن می کند”؛ “کسی که قبل از اندیشیدن و آگاه شدن مطمئن شود خود را در معرض هلاکت و پایان رنج آور قرار داده است”؛ “پیروزی در گرو دور اندیشی است و دور اندیشی در گرو به کار انداختن رای و به کار انداختن رای در گرو نگاه داشتن اسرار است”.


در نتیجه انسان با این دو مقوله مهم و اساسی در زندگی  عبرت می گیرد که برای شناخت هر چیزی باید به تفکر و تامل بپردازد باید از آنچه هست باید بر آنچه نیست، استدلال کرد، چرا که کارها مانند هم هستند. دور اندیشی علامت زیرکی است. در گفتار و کردار از شتاب باید به دور بود.


 


 

مطالب مرتبط :
  1. امام علی (ع) به روایت قرآن/ صفات امیرالمؤمنین(ع) در قرآن چیست؟
  2. قرآن از دید روایات و احادیث/ قرآن برترین سخن است
  3. نیایش خدا نه یک تکلیف که ضرورت است/ چگونگی تحول عبادت تجارت‌گونه به عبادت احرار
  4. ابعاد خاص و عام عبادت/ چرا گاهی عبادت اثر مطلوب را نمی گذارد
  5. رابطه اخلاق با عبادت/ چگونه تمام زندگی انسان خدایی می شود

پارک علم و فناوری قم

zohur