۱۷ تیر ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، نماز بهترین تجلی عبادت خدا است، وسیله ای که می تواند بندگی خدا را تجلی بخشد که غایت آفرینش آدمی است. هیچ یک از اعمال عبادی به اندازه نماز از چنین ظرفیتی برخوردار نیست. نماز عبادتی جامع است که می تواند تمام وجود انسان را اعم از جهات بدنی و ظاهری و جهات ذهنی و قلبی و باطنی در خدمت خدا قرار دهد و به این سبب است که پس از معرفت خدا،بهترین عمل دانسته شده است.


اگر به قرآن تنها کتاب آسمانی معتبر که از تحریف دور مانده است نظری بیفکنیم، خواهیم دید که به هیچ عملی همانند نماز اهمیت نداده است.بر اساس آیات قرآن این عمل در شرایع پیشین نیز واجب بوده و همه پیامبران برآن تاکید کرده اند. قرآن در آیه ای از قول حضرت ابراهیم(ع) چنین می فرماید: ربنا انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرم ربنا لیقیموا الصلاه؛ پروردگارا! من یکی از فرزندانم را در دره ای بی کشت، نزد خانه محترم تو سکونت دادم، پروردگارا تا نماز را به پادارند.


این آیه نشان می دهد که در دوران حضرت ابراهیم(ع)، نماز یک و ظیفه بوده و هدف از ساختن کعبه نیز همین بوده است. در نخستین وحی بر حضرت موسی(ع) از نماز در آیات ۱۳ و ۱۴ سوره طه یاد شده است. همچنین از سفارش های حضرت لقمان به فرزندش نماز بود.


به پیامبر گرامی اسلام نیز در آیه ۴۵ سوره عنکبوت این گونه خطاب شده است؛ آنچه را از کتاب به سوی تو وحی شده است بخوان و نماز را بر پادار،که نماز از کار زشت و ناپسند باز می دارد و قطعا یاد خدا بالاتر است.


روایات اسلامی نیز بر نماز تاکید کرده اند.امام باقر(ع) می فرماید: نماز ستون دین است. “عمود” به معنای بر پادارنده خیمه است و میان آن قرارمی گیرد.اگر عمود را بردارند،خیمه دیگر بر پا نیست و بر زمین خواهد افتاد. در روایات می خوانیم که نخستین سوال از بندگان در قیامت درباره نماز است. اگر نمازمقبول افتد، سایر اعمال نیز مقبول است و اگر نمازقبول نشود،سایر اعمال نیز پذیرفته نخواهد شد.


تجلی یاد خدا


قرآن یکی از اسرار نماز را یاد خدا می داند و آیه ۱۴ سوره طه می فرماید؛”اقم الصلاه لذکری؛ به یاد من نماز را بر پادار”. این آیه دلالت دارد که نماز ذکر است. در این باره می توان گفت که نماز ذکر واجب است و تکرار آن در پنج نوبت همواره یاد خدا را در دل زنده و روبه کمال و تکامل نگاه می دارد. جای بحث نیست که یاد خدا آرامش دهنده دل ها و زنده کننده و عامل تکامل بسیاری از فضایل و همچنین بسط عدالت و گسترش حق و حقیقت و اجتناب از تجاوز به حقوق فرد و اجتماع است.


آیین اسلام پیوسته خواهان سعادت بشر و جامعه انسانی است. از این رو، مومن موظف است هرشبانه روز پنج بار با تشریفات خاصی نماز بگزارد و در این ساعات، پنج باربه یاد خدا بیفتد. اوقاتی که برای این عمل معنوی انتخاب شده اند از هر نظر مهم و موثرند. این ساعات که به نماز اختصاص داده شده اند می توانند عامل بازدارنده انسان از غفلت و بی خبری و دنیاطلبی باشند.


تجلی وحدت


نماز در اوقات معین، نموداری از وحدت و یگانگی امت بزرگ اسلامی است. همه مسلمانان در اوقاتی خاص روبه قبله ایستاده، با تشریفاتی خداوند جهان را می پرستند. این خود تجلی بزرگی از اتحاد و یگانگی است که مسلمانان را با ریسمان عبادت و ارتباط با خدا،به هم پیوسته و متحد می کند.


عامل رفع فاصله طبقاتی


نماز، عامل برانداختن فاصله های طبقاتی است که در جامعه مادی گرا پدید می آید. هنگامی که مسلمانان به نماز می ایستند کم ترین اختلافی میان صاحب منصبان و مردم عادی و غنی و فقیر نیست. همه طبقات، موظفند این فریضه را در ساعاتی خاص ادا کنند و چون نماز به جماعت برگزار می شود، جلوه ای روشن تر به خود می گیرد و سیمای مساوات و برابری از صفوف به هم فشرده نمازگزاران هویدا می گردد. مردم از هرصنف و طبقه ای بدون تبعیض کنار هم می ایستند تا ندای معبویت و بندگی را با تمام وجود سر دهند. کسانی که ادب بندگی خدا را همصدا ارج می نهند،با تمام وجود احساس می کنند که مقام و ثروت و سلامت و استعدادهای برجسته موهبت خداست که برای آزمایش بندگی به آنها سپرده است.


مایه پرهیزگاری


اینکه نماز انسان را از گناه باز می دارد،به این معنا نیست که نماز علت تام و کافی دوری از گناه است، بلکه مقصود، اثری است که نماز می تواند در روح و روان ما بگذارد. به تعبیری نماز تمرین دوری از گناه و تقویت روح ایمان و توجه به خدا است. این توجه به درجاتی دارد و برای کسانی که از ارتکاب گناهان، پروایی ندارند یاد خدا تنها زمینه پرهیزگاری است نه علت تامه. به عبارت دیگر،مقصود قرآن از اینکه نماز مایه دوری از گناه است، این نیست که هر نمازگزاری در برابر همه گناهان معصوم است، بلکه مقصود این است که نماز موجب یاد خدا و سبب توجه به مقام ربوبی می شود و اثر طبیعی چنین توجهی این است که در انسان زمینه اطاعت و ترک گناه پدید می آید. نماز حقیقی و کامل عامل بازدارنده از گناه و معصیت است.


در نتیجه می توان گفت که نماز، حس اطاعت و تبعیت از کمال مطلق را نیرومند می کند و کسی که در پنج وقت خاص به نماز می ایستد و می کوشد تا در اول و قت نماز بگزارد معمولادر دیگر کارها نیز از نظم دقیق پیروی می کند.

مطالب مرتبط :
  1. چگونه نماز گناهان را محو می کند/ چند حدیث زیبا درباره آثار عجیب نماز
  2. نکات اخلاقی نماز/ ادب سلام را از نماز بیاموزیم
  3. چرا نماز برای ما سنگین می شود/ چگونه نماز برای ما شیرین می شود
  4. رابطه نماز با تواضع/ نماز وسیله دوری از تکبر است
  5. "دروغ" مانع کمال نماز/ نمازگزار واقعی راستگو است

پارک علم و فناوری قم

zohur