۳۰ آذر ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، کتاب «Women’s Rights and Islamic Family Law: Perspectives on Reform» به بررسی واقعیتهای امروزین حقوق خانواده اسلامی، با تأکید خاص بر حقوق زنان می پردازد. مباحث اثر مطالعاتی پیرامون حقوق اسلامی خانواده در کشورهای مختلف اسلامی و غیر اسلامی را پوشش می دهد.


کشورهای مصر، فلسطین (به طور ویژه نوار غزه) و ایالات متحده کشورهایی هستند که در آنها به شکل موردی و با رهیافت تاریخی ـ اجتماعی حقوق خانواده و تطبیق آن با شریعت مورد مطالعه قرار گرفته است.


 لین ولچمن حقوق خانواده را در مصر به عنوان پرجمعیت ترین کشور عربی ـ اسلامی بررسی می نماید. وی در توضیح ویژگی اصلی حقوق مصر اظهار می دارد که مطابق با قانون اساسی مصر قواعد و قوانین این کشور باید مطابق اصول دینی تدوین گردد. نویسنده از «اصول شریعت» به مثابه منبع اصلی قانون در قانون اساسی مصر نام می برد. نظام حقوقی فلسطین و به طور ویژه نوار غزه دوین مورد بررسی گردیده در این اثر است. ایالات متحده کشور غیر اسلامی ای است که در این کتاب مورد بررسی واقع شده است. با توجه به حضور اقلیتی مسلمان در این کشور حقوق خانواده افراد مسلمان این کشور از سوی نویسنده مطالعه می شود. به گفته وی ایالات متحده از جمله جوامعی است که در آن­ها اقلیت مسلمان به دنبال تنظیم روابط خانوادگی خود مطابق با «اصول شریعت» و اعمال الزامات قانون مدنی اسلام به تمام مسائل مربوط به خانواده در بستر یک کشور غیر اسلامی هستند.


لین ولچمن کتاب را در پنج بخش سامان داده است. در ادامه به بررسی مباحث مطرح گردیده در این بخش ها می پردازیم.


بخش بعدی کتاب به مطالعه موردی حقوق خانواده در کشور مصر اختصاص یافته است. در این بخش مطالعه نقاط قوت و کاستی های قوانین نظام حقوقی ـ قضایی مصر در رابطه با مسائل و نیازهای حقوقی زنان و خانواده دربردارنده مباحثی تاریخی و اجتماعی درباره حقوق زنان در آن کشور است. نویسنده ضمن ارائه مباحثی از این دست با انجام پژوهشی میدانی، با دویست تن شرکت کننده، به انجام نظر سنجی در خصوص موارد قانونی پرداخته است که بنا بر دیدگاه مشارک کنندگان در نظر سنجی، نیازمند اصلاح و بازبینی هستند. نتیجه این بحث در مجموعه پیشنهاداتی جهت اعمال اصلاحاتی در حقوق زنان، به طور ویژه در قوانین مربوط به ازدواج و طلاق، بیان شده است.


مباحث مربوط به حقوق خانواده در نوار غزه در دو بخش مطرح شده است. بخش نخست دربردارنده مباحث تاریخی اعمال و اجرای اصول شریعت در این منطقه با بهره گیری از نظام حقوقی مصر است. بخش دوم تلاشی است برای ارائه نظام حقوقی ویژه فلسطین که در جایگاه خود می تواندحاوی کارکرد و مکانیزمی هویتی و استقلال جویانه نیز باشد.


بخش بعدی به مطالعه حقوق اسلامی خانواده در ایالات متحده اختصاص دارد. نویسنده در این بخش به بررسی حقوق اسلامی خانواده در ایالات متحده و وضعیت و عملکرد حقوق اسلامی خانواده در ایالات متحده همت می گمارد. وی در این بخش مشکل مسلمانان ایالات متحده را محدودیتها و مشکلات مربوط به ارائه یک سیستم جایگزین رسمی، که با حقوق اسلامی سازگار باشد، در نظام حقوقی ایالات متحده می داند.


بخش دیگر کتاب به ارائه رویکرد اصلاحی در خصوص حقوق اسلامی خانواده می پردازد. به باور نویسنده خانواده جایی است که قواعد حقوقی شریعت اسلامی به طور گسترده، در رابطه با مناسبات میان اعضای آن ، در میان مسلمانان مورد استفاده قرار می گیرد. چنین روندی در حالی دیده می شود که امروزه جوامع اسلامی شاهد بروز تغییراتی در حوزه مناسبات اجتماعی هستند و پدید آمدن تغییراتی از این دست نیاز به اعمال تغییرات در قوانین را به شکل برجسته نمایان می سازد. تغییراتی که زائیده نیازهای نوین جوامع در حال گذار هستند و به گفته نویسنده می توان آنها را در بستر حقوق اسلامی با رویکردی اصلاح گرایانه و با توجه به اصول شریعت اسلامی مورد مطالعه قرار داد.


پایان سخن آنکه این کتاب به بررسی واقعیتهای امروزین حقوق اسلامی خانواده با تأکید ویژه بر حقوق زنان و تمرکز بر ارتباط وثیق میان حقوق و زمینه اجتماعی با توجه به مناسبات نوین اجتماعی همت می گمارد. مطالب بخش نتیجه گیری کتاب در رابطه با بررسی چالشها و پتانسیلهای «اصول شریعت» در دفاع از زنان و حقوق آنان در مواجهه با موارد مشخص خشونت علیه زنان است.

مطالب مرتبط :
  1. نقش فقه اسلامی در سیستمهای حقوقی معاصر مورد بررسی قرار گرفت
  2. «مطالعاتی در فقه و حقوق اسلامی مدرن» منتشر شد
  3. کتاب «شریعت و حقوق ملی در سیاست خارجی کشورهای اسلامی» منتشر شد/ بررسی رابطه توسعه و شریعت در کشورهای اسلامی
  4. توصیه‌های ستاد ساماندهی شئون فرهنگی مورد توجه هیئات مذهبی قرار گرفت
  5. سیستم حقوق رومی و حقوق اسلامی بررسی شد

پارک علم و فناوری قم

zohur