۱۴ تیر ۱۳۹۴ موضوع: اخبار

shoshtari
دکتر شوشتری پور در گفتگو با پایگاه اطلاع رسانی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، نبود درک صحیح از نوآوری های موجود در حوزه فناوری های نرم را یکی از مهمترین مشکلات تجاری سازی نوآوری های فرهنگی می داند.

آیا وجود مراکز رشد و پارکهای علم و فناوری در حوزه علوم انسانی، توانسته است خلأ موجود بین ایده تا محصول در صنایع فرهنگی کشور را پر کند؟

ماهیت و مأموریت مراکز رشد و پارک­های علم و فناوری؛ اتصال دانشگاه به صنعت است. در واقع هدف آن است که خروجی دانشگاه؛ تبدیل به ورودی صنعت شود. اساتید دانشگاه و دانشجویان تحصیلات تکمیلی با حضور در پارک علم و فناوری زمینه ی تجاری سازی طرح و ایده های خود را به دست می آورند و آنها را در قالب خدمات و کالاهای دانش بنیان به بازار مصرف عرضه می کنند. بنابراین اصولاً نفس وجود پارک­های علم و فناوری در این حوزه؛ یکی از خلاء ها را در این زمینه پر کرده است. البته این مسئله منوط به این است که مراکز رشد بتوانند نقش خود را به خوبی ایفا کنند. مشکلی که ما در کشور خودمان با آن روبرو هستیم این است که درک درستی از طرح و ایده های نوآورانه در حوزه علوم انسانی و فناوری های نرم وجود ندارد. مفهوم فناوری نرم نه برای صنعتگر ملموس است و نه برای دولت. یعنی وقتی یک فرد خلاق و نوآور می خواهد ایده خود را در این حوزه تبدیل به محصول کند؛ نهادهای حمایتی و تسهیل گر به علت عدم شناخت از مفهوم و چگونگی نوآوری در حوزه ی فناوری های نرم، نقش حمایتی خود را به خوبی ایفا نمی کنند.

دیگر مشکلات موجود در این حوزه را چه می دانید؟

نخبگان حوزه علوم انسانی با مشکلاتی روبرو هستند که بعضاً اجازه ی ورود آنها به میدان نقش آفرینی فرهنگی را نمی دهد. در حالت ایده آل این مشکلات باید با یک پیگیری اندک از نهادهای مسئول رفع شود، ولی در حال حاضر اینگونه نیست. فرضاً نخبگان حوزوی شاغل به تحصیل در حوزه؛ در حال حاضر به علت مشکل کارت پایان خدمت نمی توانند موسسه فرهنگی-قرآنی به ثبت برسانند. ما نزدیک به یک سال از جاهای مختلف پیگیر رفع این مشکل بوده ایم ولی هنوز به نتیجه ای نرسیده ایم. علت آن هم یک خلاء قانونی است که شاید توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی بتواند حل شود. پس همه ی مشکلات نخبگان ما در حوزه فرهنگی، مشکلات مالی نیست. در حوزه نوآوری مشکلاتی هستند که بین حوزه فنی-مهندسی و صنایع فرهنگی مشترک اند ولی یک سری مشکلات هستند که ویژه صنایع فرهنگی هستند. با توجه به اینکه در حوزه فرهنگ، برخی مسائل غیرملموس تر هستند، این مشکل مضاعف است.

مهمترین مصادیق این مشکلات کدامند؟

هنوز ابهاماتی در بحث نوآوری در فناوری های نرم وجود دارد. از طرفی؛ خلأ های قانونی بیشتر در زمینه صنایع فرهنگی احساس می شود. فرضاً قانون ثبت اختراع در کشور ما تنها ایده ها و طرح های حوزه فنی-مهندسی را پوشش می دهد. ما اینگونه سازوکاری برای ثبت ایده ها در حوزه ی فناوری نرم و علوم انسانی نداریم. یا فهرست کالاهای دانش بنیان در زمینه فنی-مهندسی چند سالی است که تدوین شده است، ولی متأسفانه ما هنوز فهرستی از کالا و خدمات دانش بنیان در حوزه فنأوری نرم نداریم. البته مرکز رشد علوم انسانی پارک علم و فناوری قم با همکاری معاونت علمی-فناوری ریاست جمهوری در زمینه تدوین این فهرست اقدام کرده است. بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران حوزه فناوری های نرم در این پروژه با ما همکاری می کنند. ما به دنبال این هستیم که با یک کار جمعی این مشکل را حل کنیم. ما در سطح کشور به علت اینکه زیرساخت های لازم برای فناوری های نرم و صنایع فرهنگی را آماده نکرده ایم و از طرفی در فهم یک سری از تعاریف مانده ایم؛ بدنه ی علوم انسانی و فناوری های نرم به صورت قابل توجهی از حوزه فنی-مهندسی لاغرتر است.

تفاوت مشکلات نوآوری در حوزه فناوری های سخت و نرم چیست؟

مشکلات تجاری سازی ایده در این حوزه با حوزه هایی چون فنی-مهندسی متفاوت است. همانطور که گفتم ما در کشور در زمینه نوآوری صنایع و محصولات فرهنگی در یک سری تعاریف و مفاهیم متوقف شده ایم. فرضاً تعریف دقیقی از نوآوری فرهنگی یا نوآوری در فناوری های نرم نداریم. نه جامعه درک درستی از این مسئله دارد و نه مسئولین دستگاه های اجرایی. سازوکار تبدیل ایده های حوزه فناوری های نرم به محصول؛ به خوبی تعریف نشده است. نگاهی در کشور ما وجود دارد که می گوید هر کسی بخواهد کار فرهنگی انجام بدهد؛ به قولی باید از جیب خرج کند! یعنی اصلاً راه اندازی کسب و کار، اشتغال­زایی و درآمدزایی از کار فرهنگی برای عموم مردم جامعه نامانوس و شاید تا حدی عجیب است. در حالی که اصلاً اینطور نیست. الان حتی کشورهایی که ما فکرش را نمی کنیم در این حوزه کار کنند، درصد قابل توجهی از تولید ناخالص ملی شان را از این طریق کسب می کنند و البته در کشور خودمان هم ایده ها و محصولات فرهنگی نوآورانه و درآمدزا داشته ایم. ما در پارک علم و فناوری استان قم ایده هایی در حوزه ی علوم انسانی داریم که تجاری سازی شده، به درآمدزایی رسیده و اشتغالزایی داشته اند و مجموعه های نوآوری با درآمد سالانه ۱۰۰ میلیون تومان هم داریم. این برداشت غلط جامعه از صنایع فرهنگی است. برداشت غلط مسئولین از صنایع فرهنگی هم به این صورت است که یک صنعت فرهنگی را با صنایع فنی-مهندسی در همه ی ابعاد آن یکسان می بینند و هیچ تفاوتی بین آنها قائل نمی شوند. مثلاً سازمان صنعت، معدن و تجارت هیچگونه تفاوتی بین اینها قائل نیست.

مشکلات وجود این نوع نگاه چه خواهد بود؟

اگر ما فناوری سخت و نرم را یکسان نگاه کنیم؛ در همه ی ابعاد کار به مشکل خواهیم خورد. مثلاً معاونت علمی ریاست جمهوری به عنوان یک نهاد حامی فناوری اگر فناوری سخت و نرم را یکسان بداند؛ ارزیاب هایی را با همین نگاه برای بررسی یک صنعت نرم و تصمیم گیری برای حمایت یا عدم حمایت از آن اعزام خواهد کرد. طبیعتاً اگر اینها با همان خط کش ارزیابی فناوری حوزه پزشکی یا متالوژی؛ بخواهند یک صنعت هنری را هم ارزیابی کنند، در نهایت خواهند گفت که این صنعت هنری از دیدگاه ما چیز خاصی ندارد، ما در اینجا فناوری خاصی احساس نکردیم و نباید از آن حمایت کرد! چرا؟ چون از دیدگاه سخت به آن نگاه کرده اند. در صنایع خلاقِ حوزه فناوری نرم؛ ما نباید به دنبال فناوری سخت باشیم. بلکه باید نوع نگاه هم از نوع فناوری نرم باشد. به عنوان مثال یکی از واحدهای فن آور ما در حوزه روانشناسی کودکان با همین مشکل مواجه شده بود. به صورتی که مقامات مسئول تماس گرفتند و گفتند که نوآوری این واحد کجاست؟ خب آنها با دید سخت به مسئله نگاه می کردند و به همین دلیل هیچ نوآوری خاصی را در این واحد مشاهده نمی کردند. ما به آنها توضیح دادیم که این واحد با بهره گیری از یک سری المان های روانشناسی کودکان؛ اقدام به تقویت هوش هیجانی کودکان می کند. در صورتی که واحدهای مشابه، IQ را افزایش می دهند. دستگاه های مسئول راحت تر هستند و دوست دارند که همه ی صنایع نوآور را با یک فرمول واحد بررسی کنند. در صورتی که این نگاه غلط است.

مطالب مرتبط :
  1. مدیر مرکز رشد علوم انسانی پارک علم و فناوری قم: از ایده ها و طرح های نواورانه در موضوعات نماز و نیایش حمایت میکنیم
  2. بازدید وزیر آموزش و پرورش و مدیر حوزه های علمیه از غرفه مرکز رشد واحدهای فناور علوم انسانی پارک علم و فناوری قم
  3. بازدید جمعی از مدیران حوزه های علمیه خواهران از مرکز رشد علوم انسانی پارک علم و فناوری قم
  4. شیخ زین الدین تاکید کرد: بزرگترین رسالت پارک علم و فناوری قم حمایت از فناوران حوزه علوم انسانی است
  5. مدیر مرکز رشد علوم انسانی پارک علم و فناوری قم با رئیس مدرسه اسلامی هنر دیدار و گفتگو کردند

پارک علم و فناوری قم

zohur