۶ مهر ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


حجت الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا قائمی نیا، رئیس پژوهشکده حکمت اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد ویژگیهای آموزش در حوزه و دانشگاه و درسهایی که این دو نهاد علمی می توانند از همدیگر بگیرند، گفت: طلاب در طول دوران تحصیل با اساتید مختلفی آشنا می شوند و از این جهت اشراف نسبتا مناسبی نسبت به مسائل مختلف پیدا می کنند.


وی افزود: مسأله آموزش زبانهای خارجی مانند انگلیسی در دانشگاه ها نهادینه شده است، البته منظورم این نیست که دانشگاهیان از نظر زبانهای خارجی باسوادند و می توانند از منابع خارجی استفاده کنند، ولی به هر صورت این امر در نظام دانشگاهی نهادینه شده و امروزه شنیدیم که در حوزه هم عزمی وجود دارد تا این امر نهادینه شود و آشنایی با افکار غربیان با متون اصلی صورت بگیرد.


قائمی نیا تصریح کرد: پایان نامه نویسی سالهاست که در حوزه ها رواج پیدا کرده است و طلاب سطوح ۳ و ۴ ملزم هستند که رساله بنویسند و اخیرا هم رساله های خوبی دفاع می شود. به عنوان داور و راهنما در برخی از این رساله ها حضور دارم؛ گهگاه رساله های پرباری به چشم می خورد.


وی در مورد معادل سازی سطوح حوزوی با مقاطع دانشگاهی گفت: به نظرم این مسأله هنوز به خوبی حل نشده است. از لحاظ مدت تحصیل و موضوعاتی که یک طلبه در حوزه می گذارند تا مدارک معادل را أخذ کند می بینیم که از دانشگاه خیلی بالاتر است. فرض کنید که یک دانشجو پنج یا شش سال تحصیل می کند تا به کارشناسی ارشد می رسد و رساله ای می نویسد ولی طلبه چهارده ـ پانزده سال باید طی کرده باشد تا به آن سطحی برسد که یک رساله را در موضوعات فقهی، کلامی، فلسفی، اخلاقی یا … بنویسد.


این محقق و نویسنده اظهار داشت: لذا از نظر معادل سازی، از جهتی طلبه ای که سطح کارشناسی ارشد را می گیرد خیلی بالاتر از دانشجویی است که این مدرک را در دانشگاه گرفته است اما چون نظام آموزشی ما مشکل دارد و در حوزه ها به دروس مختلف مانند زبان آشنایی ندارند نمی توان این عنوان را اطلاق کرد. یک نفر که دکتر هست باید حتما زبان خارجی بداند. بدون زبان انگلیسی که نمی توان دکتر بود. مسأله زبان در حوزه ها چندان مطرح نبوده است اما شنیدم که امسال فراگیری زبان خارجی را در حوزه ها اجباری کردند.


وی تأکید کرد: به طور کلی حوزه باید مدرک خاص خودش را داشته باشد. از نظر قوانین آموزش عالی کسی که معادل حوزوی گرفته نمی تواند خود را «دکتر» بنامد، ولی در مقام استخدام و … به عنوان «دکتر» محسوب می شود اما این لقب را نمی تواند برای خود استفاده کند. لقب «دکتر» یک عنوان دانشگاهی است و حتما باید دروسی را گذرانده باشد تا به این درجه برسد گرچه خودش دروس دیگری را گذرانده که چه بسا از نظر علمی از آن بالاتر باشد، ولی معیارهای حداقلی هست که باید در نظر گرفته شود. البته این امر به آسیب شناسی هم نیاز دارد. به نظرم در بعضی جاها خوب بوده اما در بعضی جاها چندان مناسب نبوده است.


حجت الاسلام قائمی‌نیا بیان کرد: معمولا طلبه‌های فاضل جوانی که هم دروس حوزوی و هم دانشگاهی را گذرانده‌اند نسبت به اطلاعاتی که دارند از سطح دکترا  بالاترند. این افراد هم محسنات حوزه را در خود جمع کردند و هم محسنات دانشگاه را. حتی این افراد ها هم مدرکشان مناسب نیست مدرک حوزوی باید جدا شود و مدرک دانشگاهی هم باید جدا شود و مدرک طلبه هایی که در هر دو نهاد علمی تحصیل کردند باید با آنها فرق کند. اگر به همه اینها عنوان دکتر بدهیم درست نیست. باید برای این سه طیف سیاستگذاری مناسبی صورت گیرد.


وی با تأکید بر اینکه حوزه عنوان خاصی را تعریف کند چه بسا طلاب در سطوح بالا از دکترا بالاتر باشد، اظهار داشت: ولی باید عنوان خاصی بدهند. چندان عنوان دکترا را نمی پسندم که برای طلاب حوزه به کار رود، کسی که دانشگاه نخوانده به او دکتر بگویند. گرچه خودش از نظر سواد و سطح علمی بالاتر از دکتر باشد ولی عنوان «دکتر»، عنوانی است که تعریف خاصی دارد. باید دروسی را گذرانده باشد. چون عنوان خاصی در حوزه تعیین نشده این اختلافها به وجود می آید.


وی با بیان اینکه اشتیاق عجیبی در جامعه هست که به سرعت «آیت الله» و «دکتر» خطاب شوند، گفت: مشکل اصلی این است که رجال سیاسی و رجال علمی در ایران از هم جدا نشده است. مثلا شخصی در حوزه تحصیل کرده اما سطوح بالایی را نگذرانده و هنوز وارد درس خارج نشده است و حتی نمی تواند کفایه را تدریس کند اما وقتی مسئولیت بالای سیاسی و اجرایی را پیدا می کند به سرعت عناوین بالای حوزوی مانند آیت الله را دریافت می کند. اینها دردهایی است که در جامعه ما وجود دارد همان طور که بسیاری خود را دکتر معرفی می کنند در حالی که دکتر نیستند. در جامعه ما با این حرکات برخورد نمی شود.


عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تصریح کرد: عناوین علمی را باید از عناوین سیاسی جدا کرد حتی اگر کسی به مقام ریاست جمهوری برسد اگر تحصیلات حوزوی او در سطح بالایی نباشد حق نداریم به او آیت الله بگوئیم یا اگر دکتری نداشته باشد نباید به او دکتر گفت. این عناوین اعتبار اجتماعی سیاسی پیدا کرده است.

مطالب مرتبط :
  1. حاکمیت تفکر جناح سیاسی خاص مانع تفکر آزاد علمی در دانشگاهها می‌شود
  2. نگاهی به زندگی علمی و سیاسی علامه مجلسی
  3. کدام فرهنگ سیاسی منجر به مشارکت سیاسی می‌شود/ مشارکت سیاسی نشانه توسعه سیاسی
  4. لزوم شناخت بیشتر ابعاد علمی شخصیت حضرت معصومه (س) و امام رضا (ع)/ نکته سیره اجتماعی رضوی برای دولت اعتدال
  5. نشست علمی نقد حرکت جوهری برگزار می شود

پارک علم و فناوری قم

zohur