۱۴ بهمن ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام رضاغلامی رئیس مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا در مراسم رونمایی از کتاب «سبک زندگی اسلامی ایرانی» تالیف حجت الاسلام دکتر احمد حسین شریفی که عصر دوشنبه مورخ ۱۴ بهمن ماه برگزار شد، طی سخنانی گفت: نباید تردید کرد، امروز از یک طرف، نقد سبک زندگی غربی، و از طرف دیگر، تبیین و اشاعه سبک زندگی اسلامی، اولویت اول فعالیت های فرهنگی در کشور محسوب می شود. اگر بگوییم جا دارد، حداقل ۷۰ درصد از برنامه های مراکز فرهنگی نظام به این عرصه اختصاص یابد، سخن غیرمنطقی نگفته ایم.


وی افزود: البته به نظر می رسد هنوز مراکز فرهنگی ما درک عمیقی از سبک زندگی اسلامی و تفاوت های بنیادین آن با سبک زندگی غربی ندارند لذا به سختی می توان میان فعالیت های این مراکز و کار صحیح و موثر در این زمینه ارتباط برقرار کرد؛ این در حالی است که در یکی- دوسال اخیر، خیلی ها درباره لزوم ترویج سبک زندگی اسلامی صحبت می کنند.


این پژوهشگر تصریح کرد:باید توجه داشت که طرز نگاه انسان ها به دنیا، و باورهای اساسی ای که درباره معنا و هدف زندگی در وجود انسان خلق می شود، عامل اصلی و منحصربه فرد در شکل گیری سبک زندگی است. طبیعی است، اگر نقطه کانونی در سبک زندگی انسانِ غربی، کام جویی بیشتر و لاقید از این دنیا است، و در نقطه مقابل، اگر نقطه مرکزی در سبک زندگی انسانِ مسلمان، برخورداری از یک زندگی طیّب و طاهر و اعتلای کمالات وجودی، توأماً در خود و جامعه است، به خاطر این است که باورهای مبنایی انسان غربی و انسان مسلمان، با یکدیگر تفاوت جدی دارند.


غلامی درباره تفاوت انسان غربی با انسان مسلمان گفت: انسان غربی، زندگی خود را در همین عالم خلاصه می کند و طبعاً سعادت را بهره مندی حداکثری از علایق حیوانی تعریف می کند لکن انسان مسلمان، زندگی در این عالم را مقدمه ورود به زندگی اصیل و جاودانِ اخروی می داند؛ بنابراین، از نظر او، سعادتمندی انسان، در گرو بهره مندی از چیزهایی است که با وفات آدمی از بین نمی رود بلکه می تواند به مثابه یک سرمایه قابل اتکاء، موادّ زندگی اخروی او را فراهم نماید. این دو باور، زمین تا آسمان با هم فرق می کنند. به تعبیر قرآن مجید، یکی می گوید : «ما هی الا حیاتنا الدنیا و ما یُهلِکُنا الا الدهر» و دیگری معتقد است، «انَّما الحیاه الدنیا لَعِبً و لَهوً و زینهً و تفاخُرً بینَکُم …»  


وی افزود: بر همین اساس است که زندگی انسان مسلمان می تواند بر اساس این کلام مختصر اما پُرعظمت امیرالمؤمنین امام علی (ع) بنا شود که «تخففوا، تلحقوا» یعنی در زندگی سبک بار باش تا به مقصد برسی. با این تفکر، طبیعی است که ما شاهد دو سبک زندگی متفاوت خواهیم بود. البته ذکر این نکته ضروری است که نوع نگاه اسلام به دنیا، به هیچ وجه به منزله بی اعتنایی به دنیا یا عدم برخورداری انسانِ مسلمان از مواهب دنیا که همگی از ناحیه خداوند متعال برای بهره گیری انسان آفریده شده نیست بلکه به مفهوم نشان دادن ماهیت حقیقی دنیا و پرهیز دادن انسان از اصالت قائل شدن برای دنیا، و فراموش کردن زندگی اصیل و جاودانی است. 


رئیس مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا تصریح کرد: سبک زندگی غربی با یک انتخاب آزادانه وارد زندگی مردم نشده است بلکه این نحوه از زندگی، از طریق رسوخ در بطن انواع فناوری ها و محصولات غربْ بنیاد، به حیات ما تحمیل شده است. غربی ها می خواهند سبک زندگی ما غربی باشد چراکه در اینصورت، حیات آنها تضمین می شود.


وی تأکید کرد: به نظر می رسد، برای برگرداندن و تثبیت سبک زندگی اسلامی به زندگی مردم، دو روش عمده قابل فرض است : روش اول این است که بیاییم اجزاء سبک زندگی غربی را یک به یک و به طور مستدلّ مورد نقد قرار دهیم، و روش دوم این است که بیاییم پایه ها یا آن پایه اصلی سبک زندگی غربی را متزلزل و سپس منهدم کنیم. اگر موفق به این کار شویم، سبک زندگی غربی، هر قدر هم که ساز و برگ داشته باشد، به راحتی فرو می ریزد. روش عمده پیامبران (ص) و اولیای الهی با جریان باطل اینگونه بوده است؛ ضمن اینکه نباید درباره قدرت جریان باطل اغراق کرد.


حجت الاسلام غلامی یادآور شد: از منظر قرآن، نسبت باطل به حق، همچون نسبت کف آب به آب است. در عصر خودمان نیز، اگر به روش امام خمینی (ره) نگاهی داشته باشیم، تایید خواهیم کرد، که امام با ایجاد یک سونامی بزرگ، فرهنگ طاغوتی را متلاشی کردند. ایشان از انقلاب اسلامی به انفجار نور تعبیر نمودند. این تعبیر به درک منظور ما خیلی کمک می کند. در واقع، با انفجار نور، باطل در ایران محو شد یا از متن به حاشیه پرت شد. به نظر می رسد باید برای مواجهه مبتکرانه با سبک زندگی غربی، به دنبال پیدا کردن چنین روش هایی باشیم و اتفاقاً ظرفیت های آن وجود دارد. 


وی با طرح اینکه عده ای می گویند چطور می خواهید با سبک زندگی غربی که از طریق اتصال به فناوری های نو در عُمق زندگی بخشی از مردم ریشه کرده مقابله کنید؟ گفت: ما عرض می کنیم با همان طرز تفکر توحیدی و روشی که امام با فرهنگ طاغوتی که ۵۰ سال در ایران ریشه دوانده بود برخورد کردند؛ با این تفاوت که ۳۵ سال از عمر انقلاب گذشته، یک نظام منسجم اسلامی وجود دارد و ملت مسلمان ایران دهها برابر قبل از جهات فکری و معنوی قوی شده اند.


رئیس مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا با اشاره به تلاش حجت الاسلام دکتر احمد حسین شریفی در تدوین کتاب «سبک زندگی اسلامی- ایرانی» گفت: آقای دکتر شریفی جزو محققان با سابقه و زبده در عرصه فرهنگی و اجتماعی هستند و طبیعی است که محصول کار ایشان از نقاط قوت و مزیت های فراوانی برخوردار است. به نظر می رسد مهم ترین ویژگی کتاب سبک زندگی اسلامی- ایرانی، توجه ویژه ای است که مولف محترم به تبیین ماهیت و جوهره سبک زندگی غربی مبذول داشته است.


وی تأکید کرد: باید قبول کنیم، تا ماهیت سبک زندگی غربی عمیقاً فهم نشود، مواجهه درست با سبک زندگی غربی میسر نخواهد شد. البته در نقطه مقابل، ایشان مبنای سبک زندگی اسلامی را هم به خوبی شرح داده اند بطوریکه می توان با مطالعه این کتاب، به تمایزات مبنایی سبک زندگی غربی و سبک زندگی اسلامی پی برد.


حجت الاسلام غلامی به دیگر ویژگی های «کتاب سبک زندگی اسلامی- ایرانی» اشاره کرد و گفت: ویژگی دیگر این کتاب، عدم اکتفا به مباحث تئوریک، و ورود به مباحث کاربردی است. البته روشن است که ما امروز در جای خود به مباحث نظری نیاز مبرم داریم لکن نباید به خاطر اهمیت مباحث نظری، از بحث های کاربردی غافل شویم. این کتاب، پس از تجزیه و تحلیل سبک زندگی اسلامی –ایرانی، نقاط قوت و ضعف سبک زندگی اسلامی- ایرانی را با ارائه شاهد مثال های امروزی، ملموس و متنوع بیان کرده است.


وی افزود: در بعضی از مباحثی که در ماه های گذشته درباره سبک زندگی صورت گرفته است، مشاهده می کنیم که عده ای تلاش می کنند برای جا انداختن ضرورت اصلاح سبک زندگی در ذهن مخاطب، یک تصویر تیره و تار از سبک زندگی ایرانی نشان دهند. لکن در این کتاب، بر عکس، مولف بدون آنکه منفعل بشود، سعی نموده تا نقاط قوت سبک زندگی ایرانی- که در حقیقت تکیه گاه های ما برای تحول در سبک زندگی به شما می روند- را به شکل واقع بینانه احصاء و توضیح دهند.


رئیس مرکز پژوهش های علوم انسانی اسلامی صدرا در پایان تصریح کرد: ویژگی دیگر کتاب ارائه راهکار است. آقای دکتر شریفی در این کتاب به بیان قوی مسأله اکتفا نمی کنند بلکه وارد راهکار نیز می شوند. به نظر می رسد راهکارهای کلانی که در این کتاب برای شکل گیری یک سبک زندگی مطلوب که همان سبک زندگی اسلامی- ایرانی است پیشنهاد شده، حتماً قابل استفاده در مراکز فرهنگی و هنری نظام است و می تواند بخش مهمی از برنامه جامع فرهنگی کشور را در مواجهه با موضوع سبک زندگی را تشکیل دهد. امیدوارم مسئولین فرهنگی به این پیشنهادها توجه لازم را داشته باشند.

مطالب مرتبط :
  1. فرهنگ جای تفکر است نه جای چماق/ شیوه مناسب مواجهه با تهاجم فرهنگی
  2. دین شیوه‌ای عقلانی برای زندگی است
  3. اصول بنیادین فلسفه و تفکر غربی/ چرا فرهنگ غربی پذیرفتنی نیست
  4. فلسفه تحلیلی برای غربی ها تازگی دارد ولی برای ما اینگونه نیست
  5. دیالوگ اندیشمندان ما با فرهنگ و تمدن غربی است و نه فرهنگ بومی/ "کپی پیست" کننده شده‌ایم

پارک علم و فناوری قم

zohur