۲۳ شهریور ۱۳۹۲ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، خودبزرگ بینی یکی از بزرگترین بیماری روحی و روانی است که از خودخواهی و خودبینی نشات می گیرد، خودبینی محور تمام کژی ها و رذایل اخلاقی است. نه فقط شیطان را با سابقه درخشان چندین هزار سال عبادت در دام کفر و هلاکت ابدی گرفتار ساخت که دیگران نیز در این خطر قرار دارند.


خودبینی خطری است که ممکن است هر انسانی در هر مقامی که باشد گرفتار شود خطری که حتی انسانهای بزرگ مردان الهی خود را از آن در امان نمی بینند. امام خمینی(ره) در این خصوص می فرماید؛ از آیات شریفه استفاده می شود که مبدا سجده ننمودن ابلیس، خودبینی و عجب بوده که گفت؛ من از او بهتر هستم زیرا مرا از آتش آفریدی و او را از خاک. این خودبینی اسباب خودخواهی و آن اسباب خود رای است. پس مطرود درگاه شد. ما از اوان عمر، شیطان را ملعون و مطرود خداوند می دانیم، اما خود به اوصاف خبیثه او متصف هستیم و در فکر آن بر نیامدیم که آن سبب موجب مطرود شدن از درگاه قدس است در هر کسی باشد مطرود است، شیطان خصوصیتی ندارد. آنچه او را از درگاه قرب دور کرد ما را نگذارد که به آن درگاه راهیابیم. می ترسم لعن هایی را که به ابلیس می کنیم خود نیز در آن شریک باشیم.


خود بزرگ بینی، خوش بینی انسان است نسبت به اعمال خود و لایق شمردن خود از نظر عمل به وظایف و کسب امتیازات و موفقیت ها. شیخ بهایی در تعریف عجب می فرماید؛ عجب بزرگ دیدن عمل صالح و خوشحالی از آن و نشان دادن اعمال و لایق دانستن خود است.


برای هر بیماری راه علاج و درمان و جود دارد و برای این خصلت زشت و ناپسند که هم جنبه فردی و اجتماعی دارد می توان درمانهایی را پیشنهاد داد که به شرح زیر می باشد:


الف) خود شناسی؛ اگر انسان ضعف های خود را بشناسد و بداند از چه ضعفی به این کمال رسیده است هرگز خود پسند نمی شود. امام باقر(ع)فرمود: ببند راه فخر فروشی را به وسیله خودشناسی.


امام علی(ع) در این باره فرمودند؛در شگفتم از بنی آدم در حالی که ابتدا نطفه بود و عاقبت مردار می شود و در طول زندگی حمال نجاست است،چگونه تکبر می کند.


ب)ناپایداری دنیا؛ توجه به ناپایداری دنیا، یکی دیگر از راههای علاج بیماری خود پسندی است آنان که به اولاد و مقام و اموال مغرورند، باید بدانند که همین ها به انسان وفایی ندارند گاهی موجب نابودی انسان می شوند. بعد از مرگ زن و فرزند تا قبرستان، جنازه انسان را همراهی می کنند. از مال و ثروت به اندازه یک کفن به انسان می رسد و مقام و موقعیت اجتماعی نیز برای کسی باقی نمی ماند و الا به دیگران نمی رسید. امام علی(ع)در این باره می فرماید؛ به زینت ها و نعمت های دنیا مغرور نشوید و رنج های دنیا نباید شما را بی تاب و توان کند چرا که عزت و فخر دنیا پایان می پذیرد و زیور و زینت و نعمت های دنیا نابود می شود و رنج ها و سختی هایش نیز به نهایت می رسد.


ج)تاریخ گذشتگان؛ توجه به تاریخ پیشینیان که دارای قدرت و نعمت و عمر طولانی و جمال و مقام بودند و امروز هیچ آثاری از آنها نیست یکی دیگر از راههای درمان خود پسندی است. امام علی(ع)در این باره فرمود: آیا در آثار پیشینیان مایه های هشدار نیست و در سرگذشت پدرانتان درس های عبرت و بصیرت نیست و آیا نمی بینید که گذشتگانتان را بازگشت و بازماندگانتان را بقایی نیست؟


————–

منابع :


– نهج البلاغه، قصار ۳۸


– آیه مبارکه ۱۲ سوره اعراف


– جامع السعادت، ج ۱، ص ۳۲۱


– اربعین، شیخ بهایی، ص ۳۵


– بحار الانوار، ج ۷۳ و ۷۸


– نهج البلاغه، صبحی صالح، خطبه ۹۹، ق ۵

مطالب مرتبط :
  1. "خودشناسی" سودمندترین شناخت/ خودفراموشی نشانه خدافراموشی است
  2. مشارکت در انتخابات مانع طمع بیگانگان به کشور می شود
  3. تصویر دین از انسان/ حق همیشه با تکلیف همراه است
  4. برگزاری مراسم سوگواری شهادت امام جعفر صادق (ع) در مصلای بزرگ ری
  5. چگونه همواره به یاد خدا باشیم/ همیشه فرصتی برای خلوت با خدا داشته باشید

پارک علم و فناوری قم

zohur