۲۸ مهر ۱۳۹۳ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش خبرنگار مهر، نشست نقد و بررسی کتاب دعوت به جامعه شناسی نوشته پیتر برگر ترجمه رضا فاضلی در سالن حکمت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با حضور مترجم کتاب و اساتید حوزه جامعه شناسی دکتر نیک گهر، دکتر فرهنگ ارشاد، دکتر شاهنوشی، دکتر قانعی راد، دکتر میرزایی و دکتر نعمت الله فاضلی برگزار شد.


در ابتدای این نشست دکتر رضا فاضل ضمن ارائه طرح کلی از کتاب گفت: بعضی از دانشجویان می پرسند جامعه شناسی به چه درد می خورد و کسانی که وارد آن شده اند، به چه کار می آیند. ارل ببی در مقدمه کتاب  روش تحقیق  آورده است که ما به آخرین تکنولوژی ها دست پیدا کرده ایم اما مشکلات و مسائل اجتماعی مان روز به روز بیشتر و دردناک تر می شود. یکی از دلایل آن این است که ما به علوم انسانی اهمیت نمی دهیم. کسانی که در جهان سوم هستند، معتقدند باید به تکنولوژی بپردازیم اما تا زمانی که علوم انسانی پیشرفت نکند تکنولوژی به کار نمی آید. تا زمانی که ما فرهنگ و مسائل اجتماعی مان را حل نکنیم در تکنولوژی و صنعت پیشرفت نخواهیم کرد. پیتر برگر در مقدمه کتابش به این نکته تاکید دارد.


فاضل گفت: در بخش هایی از کتاب، چهره هایی از جامعه شناسان امروزی معرفی می شوند. پیتر برگر معتقد است که اینها دو گروه هستند: بخشی در خدمت دولت و بخشی در کنار توده ها و در برابر قدرتند. متاسفانه محیط های دانشگاهی به تعبیر پیتر برگر محیط های بسیار پیچیده و پررقابت است که بوردیو هم بر آن تاکید می کند. اساتید دانشگاه بیشتر از مردم عادی زیر پای همدیگر را خالی می کنند. البته در جهان سوم می بینیم که فاجعه هولناک تر از جوامع مدرن است. کتاب گزارشی از یک قتل نوشته مارکز را توصیه می کنم بخوانید تا فضای این جهان برایتان روشن شود.


وی ادامه داد: نادیده گرفتن مسائل حیاتی در جهان سوم اصل مسلم انگاشته شده ای است که فقط در میان مردم عادی نیست. بلکه در بین استادان هم وجود دارد. به طوری که تحمل همدیگر را ندارند. این تفکر قبیله ای، عشیره ای که در جهان سوم وجود دارد. در میان دانشگاهیان هم دیده می شود. در دنیای مدرن کمتر اما در اینجا به صورت فراگیر است.


این استاد دانشگاه گفت: مسئله مهم این است که منافع ملی مهم شوند. تصور نشود که وقتی ماکس وبر می گوید جامعه شناس باید در تحقیقات خود عاری از ارزش باشد بدین معنی است که هیچگونه تحلیلی از موقعیت نداشته باشد بلکه با توجه به اعتقادات خودش باید در برابر اعتقادات دیگران سر فرود آورد و در برابر شرایط اجتماعی تحمل داشته باشد. وقتی که من در مترو یا اتوبوس در حال له شدن هستم باید با نگاه جامعه شناسانه مسائل را تحلیل کنم و ببینم چه چیزی موجب آن شده است.


وی در ادامه با تاکید بر تخیل جامعه شناسانه گفت: تخیل جامعه شناسانه می گوید، شما هرچه را می بینید باید با نگاه جامعه شناسانه آن را تحلیل کنید. بخش اصلی این کتاب، جامعه شناسی به عنوان سرگرمی و به عنوان تخیل جامعه شناسی است. می گوید جامعه شناس در درون مسئله است. جامعه شناس باید تحمل آرای دیگران را داشته و با همکارانش وحدت داشته باشد.


فاضل در ادامه گفت: پیتر برگر بعد از پارسونز که تلاش می کرد، تلفیق نظری بین کنش و ساختار نظری را ایجاد کند، می خواهد این امر را ادامه دهد. بعد از پارسونز، پیتر برگر و لوکمان بودند که به این مسئله پرداختند. اما اگر بخواهیم به گذشته جامعه شناسی برگردیم، اولین کسی که این کار را کرد کارل مارکس بود. او می گوید انسان ها تاریخ را می سازند اما نه آنگونه که خودشان می خواهند. بنابراین این گفته مارکس سرآمدی برای دیدگاه های تلفیق نظری است.


وی با بیان اینکه پیتر برگر بهترین تلفیق را در جامعه شناسی می کند گفت: این کتاب دو بخش دارد، یکی انسان در جامعه و دیگری جامعه در انسان و به تفصیل و بهترین شکل رابطه میان فرد و جامعه، خرد و کلان و… را بیان کرده است در واقع پیتر برگر را می توان یکی از بنیان گذاران نظریه تلفیق نظری دانست. هرچند بعدا هابرماس و گیدنز به آن پرداختند.


فاضل در پایان گفت: به نظرم هیچ ترجمه ای بدون ایراد نیست و هیچ مترجمی نمی تواند خود نویسنده باشد. هیچ اصطلاحاتی همان اصطلاحاتی نیست، که خود نویسنده آن را به کار برده است.

مطالب مرتبط :
  1. فلسفه اجتماعی تکنولوژی باید از ماهیت و عوارض و تبعات ایجابی و سلبی تکنولوژی بحث کند
  2. صنعت و تکنولوژی پیامد و نتیجه علوم انسانی هستند
  3. فرهنگ زمانی که نهادینه شد سازمان اجتماعی را می‌سازد/ جامعه‌شناس ما باید جامعه‌شناس مضاعف باشد
  4. کتاب «نظریه اجتماعی و مسئله شهری» نقد و بررسی می شود
  5. فراخوان مقالات همایش «علم اجتماعی مسلمین»/ علم اجتماعی مسلمین در مواجهه با مسائل دنیای معاصر

پارک علم و فناوری قم

zohur