۶ تیر ۱۳۹۳ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، آیت الله العظمی جوادی آملی در بخشی از سخنان خود در دیدار با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن و هیئت همراه با اشاره به هفته قضاییه، یاد و خاطره شهدای این نیرو خصوصا آیت الله دکتر بهشتی، شهید قدوسی و سایر شهدای این قوه را گرامی داشتند.


آیت الله العظمی جوادی آملی با بیان اینکه بسیاری از علوم در درون انسانیت انسان تعبیه شده است، اظهار داشتند: کشور دارای سه رکن قوه مقننه، قوه قضائیه و قوه مجریه است؛ یعنی در مملکت سه کار اصلی انجام می شود، یک عدّه قانون وضع می‌کنند, یک عدّه قانون را اجرا می‌کنند، یک عده بر اجرای صحیح قوانین و تطبیق آنها نظارت می کنند، اما این سه کار از کجا پیدا شده؟ چگونه نظام را با این سه قوه دارند اداره می‌کنند؟ بسیاری از علوم ـ‌ اگر نگوییم همه علوم ـ را ذات اقدس الهی در درون انسانیّت انسان تعبیه کرده است; یعنی ساختار انسان این‌چنین است انسان را طرزی آفرید که دستگاه تقنین دارد, دستگاه اجرا دارد, دستگاه قضا دارد.


ایشان ادامه دادند: در درون ما انسان ها سه نیروی کاملاً از هم جدا وجود دارد؛ یعنی ما در درون مان یک دستگاه مقننه و یک دستگاه اجرا و یک دستگاه قضائیه داریم. خدای سبحان ما را با این اضلاع سه‌گانه آفرید یعنی عقل نظری، عقل عملی و نفس لوامه .


معظم له در توضیح این سه رکن اظهار داشتند: ما به وسیله عقل نظری، هم «بود و نبود» که کارهای عقلی است را تشخیص می‌دهیم هم «باید و نباید» که کارهی شرعی و اخلاقی و حقوقی است را درک می کنیم, این دستگاه متولّی اندیشه است، اینکه وحیی هست, نبوّتی هست, پیغمبری هست, امامی هست, معجزه ای هست, عصمتی هست, کرامتی هست, ولایتی هست اینها مربوط به عقل نظر است. و اینکه چه باید بکنیم؟ کارهای فقهی را, کارهای حقوقی را, کارهای اخلاقی را, باید عادل باشیم, بیراهه نرویم, راه کسی را نبندیم، همه اینها را قوّه نظریِ ما درک می‌کند و به منزله مجلس شورای اسلامی ماست که بخش اندیشه است خدا این را به ما داد که ما بفهمیم چه چیزی هست و چه چیزی نیست, چه چیزی خوب است و چه چیزی خوب نیست.


ایشان عقل عملی را مسئول تصمیم و نیت و اراده انسان دانستند و بیان داشتند: رکن دوم عقل عملی است یا همان دستگاه اجرایی انسان است که اراده، نیت، تصمیم، عزم، گرایش و امثال ذالک و همچنین کنترل شهوت و غضب به دست اوست، عقل عملی هیچ کار ادراکی ندارد، بلکه این قوه را هم ذات اقدس الهی به ما داد تا ما به آنچه فهمیدیم عمل کنیم.


آیت الله العظمی جوادی آملی در تشریح رکن سوم گفتند: یک نیروی دیگری هم خدای سبحان به ما داد بنام دستگاه قضا که کارش مقایسه و ‌سنجش است و نگاه می کند ببیند آنچه عقل نظر و قوه تقنین به عنوان «بود و نبود» و «باید و نباید» تصویب کرد آیا همان را عقل عملی یعنی قوه مجریه هم اجرا کرد یا نه؟! اگر برابر همان «باید و نباید» و «بود و نبود» عمل شده است این قوّه قضائیه خوشحال و مسرور است و اگر مطابق نبود، افسرده و پژمرده است و سرزنش می‌کند این همان است که از آن به نفس لوامه یاد می‌شود.


ایشان ادامه دادند: اگر کسی این نهادهای سه‌گانه را عالمانه بفهمد، حفظ کند، و هیچ کدام را خراب نکند، این می‌شود عالِم عادل که هم خوب می‌فهمد، هم خوب عمل می‌کند و این عالم است که مداد او گران‌بهاتر از خون شهید است. اما اگر او در هر یک از این سه بخش کوتاهی بکند آن بخش اندیشه یا بخش انگیزه را راه‌اندازی نکند و یا آن نفس لوامه و نیروی قضا و داور را با رشوه شهوت و غضب رام و خام کند، چنین شخصی درکی ندارد و گاهی به جایی می‌رسد که بد را خوب می‌داند, خوب را بد می‌داند


ایشان با بیان این که اگر کسی نتواند مشکل خودش را حل کند، توان حل مشکل جامعه را نخواهد داشت، اظهار داشتند: اگر کسی در نهان و نهاد خودش عالِم و عاقل بود؛ یعنی هم متولی اندیشه‌ او، هم متولّی انگیزه او و هم دستگاه قضایی او سالم بود این می‌تواند یک قاضی خوبی باشد و جامعه را به خوبی اداره کند، اما اگر کسی نتواند مشکل خودش را حل کند این توان حلّ مشکل جامعه را نخواهد داشت. بنابراین یکی از بهترین تحلیل‌های ایام قضا و قوه قضائیه و هفته قضائیه این است که ما بررسی کنیم درون ما ـ ان‌شاءالله ـ که سالم بود، یعنی کارهای اندیشه ما, انگیزه ما, داوری ما سالم بود جامعه را هم به طرف صلاح دعوت می‌کنیم.


ایشان در پایان نتیجه گیری فرمودند: اینکه خدای سبحان به ما دستور مراقبت و محاسبه داده است برای همین است که انسان محاسبه کند تا اگر خلاف کرده بود، نفس خودش را تنبیه کند. این بیان نورانی امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه است که «هیَ نَفسِی أَرُوضُهَا بِالتَّقوَی» من رائض و تمرین‌دهنده هستم خودم را با تقوا تمرین می‌دهم. فرق ما با معصومان این است که معصومان(ع) استغفار می‌کنند که گناه به طرف آنها نیاید که البته راه هم پیدا نمی کند، اما ما استغفار می‌کنیم که گناه‌های آمده را برداریم، برای آنها دفع است و برای ما رفع است.

مطالب مرتبط :
  1. دشمنان درصدد ایجاد فاصله میان مردم و روحانیت/ چه زمانی مداد عالم از خون شهید افضلتر است؟
  2. عالم برزخ از دید قرآن/ انسان قدرت درک سختی برزخ را ندارد
  3. چگونه می‌توان تقوای درونی را بر فجور غلبه داد
  4. عزاداری شهادت بی‌بی دو‌عالم در تهران/ فاطمیه اول به کدام هیئت برویم؟
  5. نقش پیامبر درونی در رستگاری انسان/ انسان اگر به ایمان حرفی اکتفا نماید سقوط می کند

پارک علم و فناوری قم

zohur