۱۸ مرداد ۱۳۹۳ موضوع: اخبار حوزه دین و اندیشه


به گزارش پارک علم و فناوری قم به نقل از مهر، از مهم‌ترین ویژگی‌های حیات بشری که انسان را از حیوانات متمایز می‌کند، توانمندی او برای مدیریت، سامان‌دهی امور و چینش‌های حساب‌شده است. این ویژگی که زمینه‌ساز تحول و بالندگی است، دستیابی به اهداف مطلوب را برای انسان آسان و سریع می‌سازد.

تهیه اصطلاح‌نامه‌ها، از نمونه‌های مهم سامان‌دهی علوم بشری است که نقش مهمی در ایجاد جامعیت، گستردگی، سرعت و دقت در پژوهش‌های علمی دارد.

 
مفهوم اصطلاح‌نامه

 

«اصطلاح‌نامه»، معادل فارسی واژه «تزاروس»(Thesaurus)، به معنای «گنجینة لغات» است و مراد از آن، معجمی است که همة واژه‌ها یا اصطلاحات مربوط به حوزه خاصی از معارف و فرهنگ بشری را با سامان‌دهی و نظام‌مندی ویژه‌ای در بر دارد.

 

در آغاز، هدف از تهیه اصطلاح‌نامه‌ها، دست‌یابی آسان به اصطلاحات و کاربرد دقیق آنها بود اما با گذشت زمان، سامان‌دهی مفهومی و کاربرد واژه‌ها در نمایه‌سازی، هدف اصلی تهیه اصطلاح‌نامه‌ها قرار گرفت.

 

نظام مطلوب در اصطلاح‌نامه‌ها، در بردارنده طبقه‌بندی سلسله مراتبی(اعم و اخص)، مشخص ساختن اصطلاحات مترادف (مرجح و نامرجح) و اصطلاحات وابسته و مرتبط با یکدیگر است.
 

فواید اصطلاح‌نامه


 

مهم‌ترین فواید اصطلاح‌نامه‌ها عبارت‌اند از:

 

دستیابی سریع و آسان به نظام و نقشه جامع یک علم از راه مراجعه به نمودار درختی مبتنی بر اصطلاح‌نامه؛

فهم جایگاه و موقعیت هر یک از موضوع‌ها و مسائل یک علم در ساختار کلی آن علم و دست‌یابی به رابطه هر موضوع با موضوع‌های دیگر آن علم، از راه مراجعه به رده، اعم‌ها، اخص‌ها و وابسته‌های هر اصطلاح؛

دست‌یابی به دقیق‌ترین و آشناترین واژه‌ها و اصطلاح‌ها از میان واژه‌هایی که معنای یکسانی دارند، از راه مراجعه به اصطلاح‌های «مرجح» و «نمودار درختی» که در آن، تنها از اصطلاح‌های مرجح استفاده می‌شود؛

شناخت مترادف‌های یک اصطلاح، از راه مراجعه به واژه‌های «نامرجح» آن؛

شناخت مشترک‌های لفظی، از راه مراجعه به اصطلاح‌نامة الفبایی و توضیح‌دهنده اصطلاح‌ها.


اصطلاح‌نامه فلسفه اشراق

 

از حدود چهار سال پیش (در میان کارهای فلسفه) کار تهیه و تدوین اصطلاح‌نامه فلسفه اشراق، با استفاده از محققان متخصص و نظارت اساتید برجسته آغاز شد و اصطلاحات و اصطلاح‌نامه آن در شورای علمی فلسفه اسلامی به تصویب رسید.

 

برای تهیه اصطلاح‌نامه فلسفه اشراق از دو دسته منبع استفاده شده است:

 

مجموعه مصنفات شیخ اشراق؛


برخی از شروح فلسفه اشراق که نام و نسخ مورد استفاده از آنها در انتهای کتاب آمده است.


رده‌های فلسفه اشراق

 

همه اصطلاحات فلسفه اشراق در هفت رده زیر قرار گرفته‌اند:

الشیء

النور

النور المجرد

الظلمة

العالَم

الأسماء التأویلیة

القواعد الإشراقیة

امتیازات اصطلاح‌نامه‌های مرکز

جامعیت اصطلاحات

دقت در گزینش اصطلاحات و روابط

مستند بودن اصطلاحات و اصطلاح‌نامه به متون و مآخذ

ترسیم نمودار درختی

استفاده از واژه‌های اصلی به جای علائم و رمزها

بهره‌گیری در امور دائرةالمعارفی

ارائة نرم‌افزار

مطالب مرتبط :
  1. "اصطلاح‌نامه عرفان نظری" منتشر شد/ طراحی و تبیین سیاستهای کلی اقتصادی عدالت محور با رویکرد اسلامی
  2. فلسفه اشراق و عرفان مقصد یکسانی دارند/ سهروردی مثل ابن عربی عارف خالص نیست
  3. نرم افزار اصطلاح‌نامه علم کلام به زودی عرضه می شود/ تشریح فعالیتهای واحد اصطلاح نامه کلام
  4. جایگاه آموزه "علم حضوری" شیخ اشراق در فلسفه و کلام
  5. شیخ اشراق مبتکر آموزه علم حضوری

پارک علم و فناوری قم

zohur